Αθήνα: Και ασφάλεια και ελευθερία σε μια Ανοιχτή Πόλη

Του Τάκη Χαλδαίου*
photo: Chris Ruggles @Flickr

Ανοιχτή πόλη για τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα με την χρήση ουσιών.

«Ασφάλεια» είναι μια έννοια που φέρνει στο μυαλό περισσότερο αρνητικά σημαινόμενα: δημόσια ασφάλεια, τάξη και ασφάλεια, σώματα ασφαλείας, ασφάλεια – τμήμα της αστυνομίας. Η δεξιά και συχνά η ακροδεξιά έχουν σχεδόν οικειοποιηθεί την λέξη και τα κρατικά τους μορφώματα την προτάσσουν ως άλλοθι όποτε επιχειρούν την περιστολή της δημοκρατίας και της ελευθερίας - επιχειρήσεις «σκούπα» και μεταφορά των χρηστών στην Αμυγδαλέζα είναι παραδείγματα.

Συνήθως ξεχνούν το ότι η ασφάλεια θα μπορούσε και θα έπρεπε να αφορά το σύνολο των πολιτών και όχι μόνο τους «νοικοκυραίους – νομοταγείς – οικογενειάρχες» ή όπως αλλιώς ονομάζεται η «καλή πλευρά». Ασφάλεια θα έπρεπε να εξασφαλίζει ένα ευνομούμενο κράτος, ένας δήμος σαν αυτόν της Αθήνας και για τους άστεγους, τους μετανάστες, τους χρήστες ουσιών, τους μικρέμπορους, τους άνεργους, εκείνους που αντιμετωπίζουν κινητικά προβλήματα. Η ασφάλεια όμωςγια αυτούς δεν ενδιαφέρει, δεν πουλάει.

Στις ομάδες υποστήριξης ανθρώπων με προβλήματα χρήσης ουσιών, ασφάλεια είναι ο απαραίτητος όρος για να μπορεί να εκφράσει ο καθένας την διαφορετικότητά του, να αναπτύξει ελεύθερα την δική του προσωπικότητα. Η ασφάλεια στις ομάδες σημαίνει ακριβώς την μεγαλύτερη δυνατή παραχώρηση ελευθερίας στα μέλη της. Ελευθερία να πει κανείς ότι σκέφτεται χωρίς να φοβάται. Οι άνθρωποι μαθαίνουν στις ομάδες αυτές ότι ασφάλεια χωρίς ελευθερία δεν υπάρχει.

Στην Ανοιχτή Πόλη που οραματιζόμαστε, αναζητούμε παρόμοιου τύπου ασφάλεια για όλους τους κατοίκους της. Μην ξεχνάμε πως μεγάλο μέρος αυτών των κατοίκων δεν έχουν λόγο σε ότι αποφασίζεται. Πως άραγε θα νιώσει ασφαλής ο μετανάστης που ζει,αναπτύσσεται και δημιουργεί στον Άγιο Παντελεήμονα την ώρα που γι’ αυτόν αποφασίζουν άλλοι, συχνά υποκινούμενοι από λογικές ξενοφοβίας και τρόμου απέναντι στο διαφορετικό.

Ειδικότερα το πρόβλημα της χρήσης ουσιών στην Αθήνασε καμία περίπτωση δεν είναι απλά πρόβλημα «αισθητικής». Μάλλον η αληθινά αντιαισθητική πραγματικότητα είναι η ανθρωπιστική κρίση που επικρατεί, με ευθύνες της κυβέρνησης, η οποία πλήττει άμεσα και σκληρά ιδιαίτερα τις ευάλωτες ομάδες. Αυτός είναι κι ο λόγος που η αριστερή στροφή στην τοπική αυτοδιοίκηση είναι απαραίτητος όρος για την ανάδειξη του προβλήματος και την διεκδίκηση λύσεων.

Η δημοτική αρχή οφείλει να είναι παρούσα στην ζωή της πόλης. Να είναι ενήμερη για τα αληθινά προβλήματα και να βρίσκει λύσεις χωρίς να σταματήσει την διεκδίκηση για περισσότερη στήριξη του κοινωνικού κράτους από την πλευρά της κεντρικής εξουσίας. Στην πόλη υπάρχουν κτήρια που αφήνονται στην εγκατάλειψη την ώρα που θα μπορούσαν να ενισχύσουν ουσιαστικά τις δομές που ήδη λειτουργούν:

  • Να διατεθούν χώροι για την πραγματοποίηση των συνεδριών των ομάδων ΑΑ και ΝΑ σε σταθερή βάση. Χωρίς να εξαρτάται η πραγματοποίηση των ομάδων αυτών από το αν έχει αργία ή αλλάζει η χρήση του κάθε χώρου.
  • Να διατεθούν χώροι για δημιουργία νεανικών στεκιών. Η καταπολέμηση της χρήσης ξεκινάει από την πρόληψη. Στις γειτονιές που χτυπάει ο ρατσισμός κι η μισαλλοδοξία οι νέοι χρειάζονται υποστήριξη.
  • Επίσης, να διατεθούν χώροι φιλοξενίας για μέλη των κοινωνικών επανεντάξεων προγραμμάτων απεξάρτησης. Η επανένταξη των ανθρώπων που βγαίνουν από τα προγράμματα τίθεται σε κίνδυνοαπό την ανεργία. Εκεί παραμονεύει η υποτροπή. Οι χώροι φιλοξενίας των προγραμμάτων δεν επαρκούν όσο παρατείνεται η παραμονή τωνεπανεντασσόμενων εκεί, λόγω της ανεργίας.

Επιπλέον, η δημοτική αρχή μπορεί και πρέπει να μελετήσει και να διερευνήσει τις ανάγκες της σε υπηρεσίες και να προτείνει ακόμα και νομοθετικές ρυθμίσεις για την λειτουργία συγκεκριμένων δομών.Μπορεί να έρθει σε επαφή και να γνωρίσει καλά τις δομές και τους ανθρώπους που δουλεύουν σ’ αυτές ώστε να είναι σε θέση να βοηθήσει εκεί που χρειάζεται: στο δρόμο, με τα δημοτικά ιατρεία για τα προβλήματα υγείας, στις κοινοτικές δράσεις και στην επανένταξη.

Η πόλη της Αθήνας μόνο αν γίνει ανοιχτή πόλη για όλους θα ενισχύει και την ασφάλεια και την ελευθερία των κατοίκων της. Οι χρήστες ουσιών δεν απειλούν την ασφάλεια των υπολοίπων όσο λαμβάνεται υπόψη η δική τους ανάγκη για μια ζωή με αξιοπρέπεια χωρίς φόβο και συνεχή ανασφάλεια.

 
Τάκης Χαλδαίος Πολιτικός επιστήμονας, Θεραπευτής ΚΕΘΕΑ στο Δικαστήριο Ανηλίκων και στο κατάστημα κράτησης νέων Αυλώνα είναι υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος με τον συνδυασμό "Ανοιχτή Πόλη"