Φωτάκια και έλατο; Savoir Vivre των Χριστουγέννων

της Δάφνης Χρονοπούλου

Από τέλος Νοεμβρίου έως την Πρωτοχρονιά οι άνθρωποι χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Σ' εκείνους που αγαπούν τα Χριστούγεννα κι εκείνους που δεν τα αγαπούν. Εμείς οι δεύτεροι αυτές τις μέρες προσπαθούμε να μη χαλάσουμε το ψεύτικο κέφι, να μην πούμε τη γνώμη μας για την αιφνίδια ψυχοπονιά με εράνους, παζάρια και σπατάλη τόνων ζάχαρης, πλαστικού και λαμπακίων, να μη γκρινιάξουμε και, καταπιέζοντας μέσα όλα αυτά, να μην πάθουμε κατάθλιψη.

Παλιότερα είχε μετρηθεί πως όπως τα διαζύγια αυξάνονται το καλοκαίρι (όταν τα ζευγάρια κάνουν την απρονοησία να πάνε διακοπές μαζί) έτσι στις γιορτές των Χριστουγέννων αυξάνονται οι αυτοκτονίες κι οι κρίσεις κατάθλιψης. Λογικό.  

Η ιδανική λύση ήταν Χριστούγεννα σε μη χριστιανική χώρα. Μα λίγο με τον πολιτιστικό ιμπεριαλισμό, λίγο που για λόγους εμπορικούς οι εορτασμοί αρχίζουν πια από το Νοέμβριο, δε γλιτώνουμε τα φωτάκια, τους εράνους και το ψεύτικο κέφι.

Αν  θέλετε να περάσετε δυο μήνες μετρώντας ανάποδα ως τη μεγάλη μέρα, αν επιδίδεστε  σε πορνογραφικά όργια μέσω της καταναλωτικής μανίας των περιοδικών, αν ονειρεύεστε πως, αν ήσασταν αλλού και άλλοι, θα κάνατε γιορτές στο Gstaad ή στο Four Seasons είναι δική σας υπόθεση και (με εξαίρεση εδώ στο ονταδάκι μου) δε θα πω τίποτε να σας στενοχωρήσω.

Θα επέμβω μόνο για δυό πράγματα που με αγγίζουν και με ενοχλούν πολύ. 

Το ένα είναι τα φωτάκια. Ο στολισμός του εξωτερικού του σπιτιού σας με λάμψη που αναβοσβήνει και εισβάλλει στα δωμάτια των περιοίκων (αν είστε σε πόλη) ή, χειρότερο, στον κύκλο της ζωής φυτών, πουλιών και μικρών ζώων διαταράσσοντας τη μικροφύση μας. Εκτός που το τρελό σας κέφι ενοχλεί τους άλλους όμως υπάρχει και το ζήτημα Ενέργειας. Μου είναι ακατανόητο πώς οι ίδιοι που καταστρέφουν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική βάζοντας συνθετικά παράθυρα για οικονομία, οι ίδιοι που δεν ανάβουν καλοριφέρ για εξοικονόμηση ενέργειας ξαφνικά ξοδεύουν ενέργεια μηνών για επίδειξη στη γειτονιά του κακού τους γούστου (και φωταγωγούν το δωμάτιό μας από απέναντι λες κι είμαστε στη Νέα Υόρκη).

Το άλλο, που επανέρχεται ετησίως, είναι το δένδρο. Άρχισαν ήδη κάποιοι άσχετοι να μας προτρέπουν να βάλουμε δένδρα ψεύτικα αντί για έλατο επειδή τάχα νοιάζονται για τα δάση. Και κάθε χρόνο τους εξηγούμε:

Τα 'έλατα' των Χριστουγέννων δεν ξεριζώνονται από τους άγριους σκοτεινούς δρυμούς της χώρας μας. Καλλιεργούνται από συγκεκριμένες επιχειρήσεις διότι αυτό που στο σαλόνι μας μοιάζει με δένδρο ολόκληρο δεν είναι παρά κορυφή που φυτεύτηκε με σκοπό να φτάσει σ' εμάς (και να δώσει ζωή και θέσεις εργασίας στην ύπαιθρο*).

Το ψεύτικο δενδράκι αντίθετα που μας συστήνουν οι άσχετοι, είναι ένα πλαστικό made in China (όπως κι οι μπάλες, τα κουδουνάκια και τα αγιοβασιλάκια) το οποίο όχι μόνο για να φτιαχτεί και να ταξιδέψει ρύπανε το μισό πλανήτη και καταστρατήγησε συμβάσεις εργασίας και ανθρώπινων δικαιωμάτων αλλά και όταν το βαρεθούμε και το πετάξουμε θα ρυπάνει το οικοσύστημά μας για χρόνια όπως γίνεται με όλες τις χημικές βιομηχανικές πρώτες ύλες.

Η συνήθεια του έλατου μας ήρθε, μέσω Βικτωριανών, από τη Γερμανία και όταν στολιστεί καλά έχει μια γοητεία που συγκινεί ακόμα κι εμάς που ανήκουμε στο μισό που σας έλεγα. Το ίδιο συμβαίνει και με το 'παραδοσιακό' καραβάκι. Σας εύχομαι να τα απολαύσετε κατά το κέφι σας αλλά παρακαλώ, μέσα στο πνεύμα ευσπλαχνίας των ημερών να μας θυμάστε και εμάς, το άλλο μισό της ανθρωπότητας, που τέτοια δεν αντέχουμε.

 


Θέλετε στοιχεία; Ιδού:

Η καλλιέργεια των ελάτων ξεκίνησε στη Χαλκιδική στα μέσα της δεκαετίας του 1960 και το κρατικό πρόγραμμα  είχε μεγάλη απήχηση στα χωριά του Χολομώντα και ιδιαίτερα στον Ταξιάρχη όπου δημιουργήθηκαν πολλές φυτείες  μικρών παραγωγών για να καλύψουν τη ζήτηση.

Ο Ταξιάρχης προμηθεύει την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη με περίπου 35.000 έως και 40.000 χριστουγεννιάτικα έλατα. 

Κι από το www.taxiarchis.net:

  • Οι ελατοπαραγωγοί του Ταξιάρχη προτείνουν φυσικό έλατο γιατί
  • Καλλιεργούν τα άγονα χωράφια και τα μετατρέπουν σε δάσος
  • Διατηρούν τη παράδοση και προστατεύουν το δάσος
  • Διατηρούν τους νέους ανθρώπους στο χωριό τους και γιατί το φυσικό έλατο βοηθά στην τοπική οικονομία, μιας προέρχεται από ιδιωτικές καλλιέργειες
  • Γιατί το φυσικό έλατο δίνει στο σπίτι την αίσθηση της Φύσης
  • Γιατί είναι βιοδιασπόμενο και άρα ανακυκλώνεται εύκολα, σε αντίθεση με το τεχνητό που έρευνες αποδεικνύουν ότι επιβαρύνει δεκαπλάσια το περιβάλλον, από το χρόνο ζωής του
  • Γιατί καθ’ όλη την διάρκεια της ζωής του και πριν κοπεί αποτελεί παραγωγική πηγή οξυγόνου και τμήμα της χλωρίδας με ευεργετικές επιδράσεις στη ζωή άλλων οργανισμών
  • Τέλος γιατί πάντα στη θέση ενός κομμένου δέντρου φυτεύουν δύο

Δημιουργήθηκαν μικρές αλλά πολλές φυτείες ελάτων για να καλύψουν τη ζήτηση χριστουγεννιάτικων δένδρων. Μια νέα ελπίδα κρατούσε πλέον τους ανθρώπους στον τόπο τους και δεν πρόκειται βέβαια για εύκολο εγχείρημα αν αναλογιστεί κανείς ότι απαιτούνται περισσότερα από 12 ολόκληρα χρόνια για να αναπτυχθεί το έλατο και να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως χριστουγεννιάτικο δένδρο. Μετά από 12 χρόνια αρχίζει ο παραγωγός να κόβει ή να ξεριζώνει (έλατα σε γλάστρες), για την αγορά και στη θέση τους να φυτεύει καινούρια, έτσι σε μόνιμη πλέον βάση πολλές χιλιάδες άγονα στρέμματα καλύπτονται από πράσινο, χειμώνα - καλοκαίρι ενώ παράλληλα πολλές χιλιάδες αγρότες συμπληρώνουν το εισόδημά τους, ενισχύουν την εθνική οικονομία και προστατεύουν το δάσος με την καθημερινή τους παρουσία.  

Αξίζει επίσης να αναφερθεί ο συνεχής αγώνας των καλλιεργητών να προστατεύσουν την παραγωγή τους από τα στοιχεία της φύσης: παγετό, ξηρασία, χαλάζι και αρρώστιες χωρίς να αναφέρουμε και τις τιμές που συνήθως κινούνται σε χαμηλά επίπεδα. Από τον Ταξιάρχη που είναι το κέντρο της παραγωγής, φορτώνονται χιλιάδες έλατα για την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και όλες τις μεγάλες πόλεις της χώρας. Οι αγρότες περιμένουν τούτες τις μέρες τους καρπούς των κόπων τους. Θέλουν τη σωστή ενημέρωση και όχι τη δυσφήμιση που τόσο τους έχει κοστίσει τα προηγούμενα χρόνια. Απευθυνόμενοι στον κόσμο λένε: "Καλά Χριστούγεννα με ένα έλατο στολισμένο χωρίς φόβο, χωρίς τύψεις αλλά με την ικανοποίηση ότι αυτή η καλλιέργεια προσφέρει στο περιβάλλον τα μέγιστα". Για μια ακόμη χρονιά αναμένεται να διακινηθούν από τον Χολομώντα και ιδιαίτερα από τον Ταξιάρχη περισσότερα από 50.000 φυσικά χριστουγεννιάτικα δέντρα στολίζοντας σπίτια, πλατείες, επαγγελματικούς χώρους. Σήμερα το 90% σχεδόν του ενεργού πληθυσμού των κατοίκων του Ταξιάρχη, ασχολείται κατ' αποκλειστικότητα ή συμπληρωματικά με την καλλιέργεια των όμορφων κωνοφόρων δέντρων. Οι κάτοικοι του χωριού έχουν επιλέξει να παραμείνουν στα ελληνικά βουνά και να μην αναζητήσουν μια “καλύτερη τύχη” στις μεγαλουπόλεις. Τα έσοδα βελτιώνουν τις συνθήκες διαβίωσης, καλλιεργητών και δασεργατών. Τα ζωντανά έλατα, όχι μόνο δεν βλάπτουν τη φύση, αλλά τη βοηθούν. Επίσης τα φυσικά έλατα δίνουν μία πιο ζωντανή αίσθηση στο σπίτι. Μυρίζουν έντονα και όμορφα, με αποτέλεσμα να τονίζουν το εορταστικό και ζεστό κλίμα των γιορτών. Η φυσική ομορφιά και η μυρωδιά τους, δίνουν μία ζωντανή αίσθηση και φυσική ατμόσφαιρα

Κανένα (νόμιμο) έλατο που πωλείται ως χριστουγεννιάτικο δέντρο δεν υλοτομείται από φυσικές συστάδες. Το Δασαρχείο, με τους δασικούς υπαλλήλους, ελέγχει και προμηθεύει τους καλλιεργητές με μολυβοσφραγίδες  και σε κάθε υλοτομημένο έλατο δένεται μία μολυβδοσφραγίδα. Αυτή η σφραγίδα αποδεικνύει την προέλευση των ελάτων από καλλιέργειες. Ψάχνουμε τη σφραγίδα στα έλατα!

ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΟΥ ΤΑΞΙΑΡΧΗ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ ΑΓΑΠΑΝΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΥΝ ΤΟ ΔΑΣΟΣ, ΜΕΤΑΤΡΕΠΟΝΤΑΣ ΤΑ ΑΓΟΝΑ ΧΩΡΑΦΙΑ ΤΟΥΣ ΣΕ ΔΑΣΗ, ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΣ ΤΑ ΜΕΓΙΣΤΑ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ