Σύγχρονα σκλαβοπάζαρα στις χώρες της Δύσης

Της Διαλεκτής Αγγελή

Μια αγορά όπου αντί για προϊόντα προσφέρονται ανθρώπινες ψυχές. Ενα σύγχρονο σκλαβοπάζαρο που συνθλίβει ζωές και τσακίζει κορμιά.

Η διακίνηση και εμπορία ανθρώπων, αυτή η μάστιγα που διοχετεύει σύγχρονους σκλάβους στις εύπορες αγορές της Δύσης ως καταναλωτικά προϊόντα, αποτελεί ένα από τα τρία πιο κερδοφόρα οργανωμένα εγκλήματα σε παγκόσμιο επίπεδο, μαζί με την εμπορία όπλων και ναρκωτικών, αποφέροντας περίπου 25,7 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο.

Τι είναι το τράφικινγκ

Με τον όρο «εμπορία ανθρώπων» εννοούμε το κύκλωμα του οργανωμένου εγκλήματος κυρίαρχη αιτία του οποίου είναι η ζήτηση.

Πρόκειται δηλαδή για μια αλυσίδα που αποτελείται από τον διακινητή, το θύμα και τον πελάτη.

«Δεν πρέπει να συγχέουμε την έννοια του τράφικινγκ με την περίπτωση των προσφύγων και των μεταναστών. Σκοπός του τράφικινγκ είναι η οικονομική εκμετάλλευση των θυμάτων με οποιονδήποτε τρόπο» δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο εθνικός εισηγητής για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων, Ηρακλής Μοσκώφ.

«Υπάρχει μια σκοτεινή πλευρά που άπτεται της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της επαιτείας, που εντοπίζεται κυρίως στα παιδιά και τους ανάπηρους, της εργασιακής εκμετάλλευσης στα όρια της δουλείας, της εξώθησης των θυμάτων στο μικροέγκλημα και της εμπορίας οργάνων».

Η πλειονότητα των θυμάτων υπόκειται σε σεξουαλική εκμετάλλευση.

Σκλαβοπάζαρα ανθρώπων, traffikingOMAΔΑ PRAKSIS

«Στην Ελλάδα υπάρχει η κυρίαρχη άποψη ότι στην πορνεία μπαίνει κάποιος με τη θέλησή του. Υπάρχουν γυναίκες που πουλιούνται και κακοποιούνται για 5 ή 10 ευρώ! Εδώ τίθεται το πολύ σημαντικό ζήτημα κατά πόσο η γυναικεία ή η ανδρική επιθυμία και αξιοπρέπεια αποτελεί παρεχόμενη υπηρεσία και εμπόρευμα» μας λέει ο Ηρ. Μοσκώφ.

»Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν χώρες που έχουν υιοθετήσει το σκανδιναβικό μοντέλο, όπως πρόσφατα έκανε η Ιρλανδία και η Γαλλία, προσπάθεια που στηρίζει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε πολλές χώρες ισχύει το γερμανο-ολλανδικό μοντέλο, δηλαδή «εργάτες του σεξ με ασφάλιση και εργασιακά δικαιώματα».

Το σκανδιναβικό μοντέλο δεν δέχεται ότι το γυναικείο ή το ανδρικό σώμα αποτελεί εμπόρευμα, καθώς το άτομο δεν βρίσκεται σε συνθήκες ελευθερίας. Γι’ αυτόν τον λόγο προβλέπει την ποινική δίωξη της πελατείας που γνωρίζει ότι οι υπηρεσίες που εισπράττει προέρχονται από θύματα εκμετάλλευσης.

«Στην Ελλάδα έχουμε μια ερμαφρόδιτη κατάσταση όπου η πορνεία προσεγγίζεται κυρίως από υγειονομική άποψη. Η κοινωνία κάνει τα στραβά μάτια και δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες της. Υπάρχει άλλωστε και η φράση που λέει ότι η πορνεία είναι το αρχαιότερο επάγγελμα. Κατά τη γνώμη μου, το αρχαιότερο επάγγελμα είναι ο κλέφτης, και κυρίως ο κλέφτης ανθρώπων, αυτός που εκμεταλλεύεται την υπεραξία του σώματος και της αξιοπρέπειας ενός άλλου ατόμου», υποστηρίζει ο Ηρ. Μοσκώφ.

Εκτιμάται ότι 27 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο βρίσκονται σε κατάσταση δουλείας. Γυναίκες που πέφτουν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης, παιδιά που εξωθούνται στην επαιτεία και άνδρες που εργάζονται σε συνθήκες γαλέρας.

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσδιοριστεί αξιόπιστα το μέγεθος της εμπορίας ανθρώπων, ωστόσο αρμόδιοι φορείς εκτιμούν ότι ανά έτος διακινούνται:

  • Περίπου 2,45 εκατομμύρια άνθρωποι, εκ των οποίων το 1,2 εκατ. είναι παιδιά (Γραφείο Ναρκωτικών και Εγκλήματος των Ηνωμένων Εθνών & UNICEF)
  • Περίπου 800.000 άτομα στα διεθνή σύνορα, με πολύ περισσότερα θύματα εμπορίας στο εσωτερικό των χωρών (Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης)
  • Πολλές εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι εντός Ευρωπαϊκής Ενωσης, κυρίως γυναίκες και παιδιά (EUROPOL).

Το συγκλονιστικό είναι ότι μόλις το 1%-2% των θυμάτων διασώζεται και µόνο ένας στους 100.000 Ευρωπαίους που ασχολούνται µε τη διακίνηση ανθρώπων καταδικάζεται.

Πιο συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά τη σεξουαλική εκμετάλλευση, υπάρχουν 1,39 εκατομμύρια θύματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Πάνω από το 25% διακινείται από τη Νότια και την Ανατολική Ευρώπη, με το 90% αυτών να διοχετεύεται προς διάφορα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Στην Ελλάδα, η οποία αποτελεί τόσο χώρα προορισμού όσο και διέλευσης, τα στατιστικά στοιχεία είναι πολύ περιορισμένα. Αυτό συμβαίνει γιατί το έγκλημα της εμπορίας και της εκμετάλλευσης είναι αθέατο και εξαιρετικά δύσκολο να στοιχειοθετηθεί, παρά το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη και ενεργός εγχώρια αγορά.

Στη χώρα μας, το 2014 καταγράφηκαν 36 υποθέσεις εμπορίας ανθρώπων, ενώ άλλες 13 καταγράφηκαν το α΄ τετράμηνο του τρέχοντος έτους.

Σκλαβοπάζαρα ανθρώπων, traffikingΟΜΑΔΑ PRAKSIS

Σύμφωνα μάλιστα με εκτιμήσεις οργανισμών που ασχολούνται με το ζήτημα, περίπου 20.000 γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων και 1.000 κοριτσιών ηλικίας 13-15 ετών, παραμένουν στην ελληνική βιομηχανία του σεξ.

Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τα ανήλικα θύματα, καταγράφηκαν 7 θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης, ένα θύμα εργασιακής εκμετάλλευσης και έξι περιπτώσεις επαιτείας το 2014, ενώ το α΄ τετράμηνο του 2015 έχουν καταγραφεί δώδεκα ανήλικα θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης. «Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική από την εικόνα που παρουσιάζουν οι αριθμοί. Μιλάμε για χιλιάδες ανθρώπους» λέει ο κ. Μοσκώφ.

Αναλυτικά, μπορεί κανείς να βρει τα στατιστικά δεδομένα στην επίσημη ιστοσελίδα της Αστυνομίας: http://goo.gl/w6XJHs

Πρόληψη και αντιμετώπιση

Εκμετάλευση ανθρώπωνΦωτ:. ΑΛΕΞΙΑ ΤΣΑΓΚΑΡΗ

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, ο εθνικός εισηγητής για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων υποστηρίζει ότι πέραν της δίωξης των διακινητών και των πελατών χρειάζεται τόσο η πρόληψη όσο και η προστασία του θύματος:

«Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ένα ευρύ μέτωπο. Xρειάζεται συνεργασία με την Αστυνομία, τους δικαστές και τους εισαγγελείς για την απονομή δικαιοσύνης, με φορείς όπως η υπηρεσία πρώτης υποδοχής και η υπηρεσία ασύλου, αλλά και με τον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το εργασιακό τράφικινγκ σε σχέση με τις τροφοδοτικές αλυσίδες των εταιρειών. Ειδικά στον ιδιωτικό τομέα, είναι αναγκαίο να καλλιεργηθεί μια κουλτούρα μηδενικής ανοχής σε τέτοια ζητήματα από τους ίδιους τους καταναλωτές».

Ωστόσο, το πλέον θεμελιώδες είναι ο περιορισμός της ζήτησης, στόχος που θα επιτευχθεί μόνο με την εκπαίδευση των συναρμόδιων/συνεργαζόμενων φορέων, αλλά και την ευαισθητοποίηση του κοινού και κυρίως της νεολαίας:

«Είναι απαραίτητο να μπορέσουμε να έχουμε πρόσβαση στα σχολεία, εκεί που γεννιούνται οι συνειδήσεις, προκειμένου να διδάξουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα στα παιδιά. Να διδάξουμε το αυτονόητο: ότι δηλαδή δεν αγοράζεις τον διπλανό σου και ότι δεν μπορείς να στέκεσαι απαθής τη στιγμή που γύρω σου πουλιούνται άνθρωποι. Πρέπει επιτέλους να αλλάξει το -αυτονόητο για πολλούς Ελληνες- αφήγημα «με Ρωσίδα στο κρεβάτι και με Αλβανό εργάτη»», μας λέει ο Ηρ. Μοσκώφ.

Break the Chain Festival

Στο πλαίσιο της Πανευρωπαϊκής Ημέρας κατά της Εμπορίας Ανθρώπων, διοργανώνεται το διήμερο πολυσυλλεκτικό φεστιβάλ Break the Chain στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων.

Στις 24-25 Οκτωβρίου το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις, συναυλίες, εικαστικές και φωτογραφικές εκθέσεις, ομιλίες και εργαστήρια με θέμα την εκμετάλλευση του ανθρώπου από τον άνθρωπο.

Μέσω της τέχνης επιχειρείται μια βιωματική προσέγγιση με σκοπό να φωτιστεί το ζήτημα της ανθρώπινης εμπορίας από διαφορετικές πτυχές.

Για περισσότερες πληροφορίες: