Ταξίδια και ταξιδιώτες

του Πάνου Ζέρβα

Να ‘σαι νέος, είκοσι πέντε χρονών, γερός, να μην αγαπάς κανένα πρόσωπο ορισμένο, άντρα ή γυναίκα, που να σου στενεύει την καρδιά και να μη σε αφήνει να αγαπήσεις με ίση αφιλοκέρδεια και σφοδρότητα τα πάντα, και να οδοιποράς πεζός, ολομόναχος, μ’ ένα δισάκι στον ώμο, από τη μιαν άκρα ως την άλλη, στην Ιταλία, και να ‘ναι άνοιξη και να μπαίνει το καλοκαίρι και να ‘ρχουνται, φορτωμένοι φρούτα και βροχές, ο χινόπωρος κι ο χειμώνας – θαρρώ ο άνθρωπος θα ήταν αναίδεια να θέλει μεγαλύτερη ευτυχία.

Όταν διάβασα για πρώτη φορά την Αναφορά στον Γκρέκο, ήμουν δώδεκα με δεκατριών χρόνων. Το κομμάτι αυτό, που το ‘γραψε γέρος πια ο γεννημένος ταξιδευτής, το πρόσεξα σε μια από τις κατοπινές αναγνώσεις, στις τρεις δεκαετίες που πέρασαν από τότε. Και σκέφτηκα – τι αξίζει το ταξίδι, όταν το κάνεις ολομόναχος; Μήπως το ταξίδι το συντροφικό, με τη γυναίκα που αγαπάς, με φίλους καλούς, είναι μικρότερη τύχη στον άνθρωπο;

Σκέφτομαι τώρα πως είναι ζήτημα προσωπικό, πως μπορεί ο καθένας να βάζει το μυαλό του, τη φαντασία του, την ψυχή του σε κίνηση. Ο αξεπέραστος ταξιδιώτης την αποζητούσε τη μοναξιά, μόνο εκεί μπορούσε να δώσει τις μάχες του – οι άνθρωποι, η μακρά συναναστροφή και η τριβή των σχέσεων του ήταν εμπόδια. Η συνομιλία του γινόταν, μέσα από τα βιβλία, με τον Όμηρο, το Χριστό, τον Μπέρξονα, το Νίτσε, το Δάντη, το Βούδα, τον Νικηφόρο Φωκά, τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, το Λένιν, τον Γκρέκο, τον Φραγκίσκο της Ασίζης, τους ασκητές της Ανατολής. Από τους ζωντανούς, με δυο μονάχα: τον Άγγελο Σικελιανό και τον Αλέξη Ζορμπά. Και την Ελένη – γιατί ακόμα και τα θεριά θέλουν ένα ταίρι, ταιριαστό. Το ταξίδι ήτανε πάντα η μήτρα που γονιμοποιούσε τη σκέψη και τη δημιουργία του – αυτό τις έκανε να πετάξουν πολύ πέρα από την Κρήτη και την Ελλάδα, ενώ έμεινε πάντα και ως το τέλος παθιασμένος Κρητικός και Έλληνας.

Καθείς και τα όπλα του, καθένας και η χάρη του. Άλλα όπλα και χάρη έχει ο σταυραετός, άλλα ο κότσυφας, άλλα ο σπούργος. Κοινός παρανομαστής, ωστόσο, οι ανοιχτοί ορίζοντες. Το ταξίδι!

Κι αν είσαι είκοσι πέντε χρονώ, γερός – και ταξιδεύεις, μεγαλύτερη ευτυχία στη ζωή δεν έχει.

Repost. Πρώτη ανάρτηση, 19 Ιανουαρίου 2007