Μια δασκάλα είναι η φετινή νικήτρια του Βραβείου Προσφύγων

tvxs/Το Πρόσωπο

Η δασκάλα Ακίλα Ασίφι, πρόσφυγας από το Αφγανιστάν, η οποία έχει αφιερώσει τη ζωή της για να δώσει την ευκαιρία για εκπαίδευση στα κορίτσια - πρόσφυγες στο Πακιστάν, είναι η φετινή νικήτρια του Βραβείου Προσφύγων Νάνσεν της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Η Ακίλα Ασίφι, 49 ετών, τιμάται για τη γενναία και ακούραστη αφοσίωσή της στην εκπαίδευση Αφγανών κοριτσιών - προσφύγων στο προσφυγικό χωριό Kot Chandana στο Mianwali, στο Πακιστάν - ενώ και η ίδια προσπαθεί να ξεπεράσει τις δυσκολίες της ζωής στην εξορία. Παρά τους ελάχιστους πόρους και τις αξιοσημείωτες πολιτισμικές προκλήσεις, η Asifi έχει καθοδηγήσει χίλια κορίτσια - πρόσφυγες κατά τη διάρκειας της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσής τους.

Η Ασίφι είναι πρώην δασκάλα που τράπηκε σε φυγή από την Καμπούλ μαζί με την οικογένειά της το 1992, και βρήκε ασφάλεια στον απομακρυσμένο προσφυγικό καταυλισμό του Kot Chandana. Η Ασίφι ήταν απογοητευμένη από την έλλειψη εκπαίδευσης για τα κορίτσια εκεί. Προτού φτάσει, οι αυστηρές πολιτισμικές παραδόσεις κρατούσαν τα περισσότερα κορίτσια μέσα στο σπίτι. Αλλά εκείνη ήταν αποφασισμένη να δώσει σε αυτά τα κορίτσια την ευκαιρία για μάθηση.

Εάν εκπαιδεύεις κορίτσια, εκπαιδεύεις γενιές

Αργά αλλά με αποφασιστικά βήματα έπεισε την κοινότητα και άρχισε να διδάσκει σε λίγα μόνο παιδιά σε μια αυτοσχέδια σκηνή - σχολείο. Ετοίμαζε αντίγραφα ασκήσεων χειρόγραφα σε χαρτιά και τα μοίραζε στους μαθητές. Σήμερα η σκηνή - σχολείο είναι μια μακρινή ανάμνηση και περισσότερα από χίλια παιδιά παρακολουθούν μαθήματα σε μόνιμα σχολεία στο χωριό χάρη στην πρώτη αυτή προσπάθεια που χρησίμευσε ως παράδειγμα προς μίμηση.

Πιστεύει ότι καλλιεργώντας την πεποίθηση στη δύναμη της εκπαίδευσης για τα κορίτσια αυτής της γενιάς, θα διαμορφώσει τις ευκαιρίες που θα έχει η επόμενη γενιά. «Όταν έχεις στην κοινωνία σου μητέρες που έχουν λάβει εκπαίδευση, σίγουρα θα έχεις και μελλοντικές γενιές που θα λάβουν κι εκείνες εκπαίδευση», δήλωσε. «Επομένως, εάν εκπαιδεύεις κορίτσια, εκπαιδεύεις γενιές. Εύχομαι μια μέρα όταν ο κόσμος θα θυμάται το Αφγανιστάν, να μη το θυμούνται λόγω των πολέμων αλλά λόγω του επιπέδου της εκπαίδευσης.»

Το Αφγανιστάν συνιστά τη μεγαλύτερη, πιο παρατεταμένη προσφυγική κρίση παγκοσμίως. Πάνω από 2,6 εκατομμύρια Αφγανοί ζουν σήμερα στην εξορία και πάνω από τους μισούς είναι παιδιά. Η πρόσβαση στην εκπαίδευση είναι ζωτικής σημασίας για τους πρόσφυγες για να επαναπατριστούν, να μετεγκατασταθούν ή να ενταχθούν στην τοπική κοινότητα με επιτυχία. Κι όμως, εκτιμάται ότι σε όλο τον κόσμο μόνο ένα στα δύο παιδιά - πρόσφυγες έχουν τη δυνατότητα να πάνε στο δημοτικό και μόνο ένα στα τέσσερα παιδιά πηγαίνουν στο γυμνάσιο. Για τα παιδιά - πρόσφυγες από το Αφγανιστάν που ζουν στο Πακιστάν, το ποσοστό είναι ακόμα μικρότερο, καθώς το 80% περίπου των παιδιών αυτών δεν πηγαίνει σήμερα στο σχολείο.

Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, António Guterres, επαίνεσε τις προσπάθειες της φετινής νικήτριας του παγκόσμιου ανθρωπιστικού βραβείου. «Η πρόσβαση στην ποιοτική και ασφαλή εκπαίδευση βοηθάει τα παιδιά να γίνουν ενήλικες που συνεχίζουν την πορεία τους με σταθερές δουλειές, ξεκινούν επιχειρήσεις και βοηθούν να χτίσουν τις κοινότητές τους – τα βοηθάει να είναι λιγότερο ευάλωτα απέναντι στην εκμετάλλευση και την κακομεταχείριση. Επενδύοντας στην εκπαίδευση των προσφύγων δίνουμε τη δυνατότητα στα παιδιά να παίξουν το δικό τους ρόλο ώστε να σπάσει ο κύκλος της αστάθειας και των συρράξεων. Άνθρωποι όπως η Ακίλα Ασίφι κατανοούν ότι τα σημερινά παιδιά - πρόσφυγες θα καθορίσουν το μέλλον της πατρίδας τους, αλλά και το μέλλον του κόσμου μας». 

Από την πτώση των Ταλιμπάν το 2001, 5,7 εκατομμύρια Αφγανοί έχουν επιστρέψει στην πατρίδα τους, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη ασφάλειας. Η Ύπατη Αρμοστεία έχει ξεκινήσει μια στρατηγική για να βοηθήσει τους υπόλοιπους Αφγανούς πρόσφυγες να επιστρέψουν στην πατρίδα τους και βασικό στοιχείο αυτής είναι η διασφάλιση της πρόσβασης σε ποιοτική εκπαίδευση. Μια συνάντηση υπουργικού επιπέδου που θα διεξαχθεί στη Γενεύη στις αρχές Οκτωβρίου θα προσπαθήσει να προωθήσει τη στρατηγική αυτή στους πρωταρχικούς περιφερειακούς εταίρους.

Η τελετή βράβευσης για το 2015 θα πραγματοποιηθεί στις 5 Οκτωβρίου στη Γενεύη, στην Ελβετία. Μεταξύ των ομιλητών και των καλλιτεχνών που θα συμμετέχουν στην εκδήλωση είναι η Επίτιμη Ισόβια Πρεσβευτής Καλής Θέλησης Barbara Hendricks, ο Πρεσβευτής Καλής Θέλησης Ger Duany, η Πρεσβευτής Καλής Θέλησης της Unicef και τραγουδίστρια Angelique Kidjo και ο εικαστικός καλλιτέχνης Cedric Cassimo.

Σχετικά με το Βραβείο Προσφύγων Νάνσεν

Το Βραβείο Προσφύγων Νάνσεν προσφέρεται ως αναγνώριση ενός εξαιρετικού ανθρωπιστικού έργου προς όφελος των προσφύγων, των εσωτερικά εκτοπισμένων ή των ανιθαγενών. Το βραβείο περιλαμβάνει ένα αναμνηστικό μετάλλιο και χρηματικό έπαθλο 100.000 δολαρίων. Σε στενή συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία, ο νικητής χρησιμοποιεί το χρηματικό έπαθλο για τη χρηματοδότηση ενός προγράμματος που συμπληρώνει το υπάρχον έργο του. Η δυνατότητα υποβολής προτάσεων για ανάδειξη υποψηφίων για το βραβείο για το 2016 έχει ανοίξει.