Klarina Bourana: Γιατί Ναι στο Παράνομο (?) Download

του Τάσου Θεοδωρόπουλου

O TAZ τσεκάρει την υποκρισία σε ένα αμφιλεγόμενο ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, θέμα, και προσπαθεί να βάλει με πολύ απλά επιχειρήματα τα πράγματα στη θέση τους (και τα “παράνομα” torrent στο σκληρό του δίσκο).

Να ξεκαθαρίσω κάτι από την αρχή σε αυτό το γελοίο κατά τη γνώμη μου νομικό παιχνίδι γάτας – ποντικιού. Αναλαμβάνω προσωπικά την όποια νομική ευθύνη για το παρακάτω άρθρο, το οποίο φιλοξενεί ή συγκεκριμένη ιστοσελίδα, θεωρώντας πως πρόκειται για διατύπωση άποψης και όχι παρότρυνση σε παράνομη πράξη της οποίας αμφισβητώ την παρανομία. Αν μη τι άλλο την ελευθερία του λόγου, μπορείς να την κάνεις share με όσους γουστάρεις, και θα γελάσει ο κάθε πικραμένος αν κάποιος μου το παίξει, "πάμε βόλτα στα δικαστήρια". Ως δημοσιογράφος έχω κάθε δικαίωμα να αμφισβητήσω το οτιδήποτε, εφ’ όσον επιχειρηματολογώ για αυτό. Πάμε τώρα στον τίτλο του άρθρου, ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, στην οποία το νομικό πλαίσιο από ότι έχω καταλάβει αφορά μόνο στις περιπτώσεις του “κατεβάσματος" υλικού του οποίου κάποιος έχει τα πνευματικά δικαιώματα.

1.Είμαι πολίτης του κόσμου που έχω όμως την ατυχία να ζω σε μια μπανανία με τηλεοπτικό πρόγραμμα χαβούζας. Και κανάλια που αν αγοράσουν μια ξένη σειρά από αυτές που συζητάει όλος ο κόσμος, την αγοράζουν τρία χρόνια από τη στιγμή που αυτή προβλήθηκε (προκειμένου να πέσουν οι τιμές φαντάζομαι) και συνήθως την προβάλλουν άλλα δύο χρόνια, όταν τους κάτσει "τρύπα" να κλείσουν, και μετά τις 12 το βράδυ. Τόσο σαν άτομο όσο και σαν δημοσιογράφος, και ειδικά κριτικός κινηματογράφου, τηλεόρασης, διεκδικώ το δικαίωμα μου στην άμεση και ελεύθερη πρόσβαση σε οτιδήποτε προβάλλεται και συζητιέται αυτή τη στιγμή στον κόσμο. Δεν μιλάμε για ψυχαγωγία απλώς, μιλάμε για γνώση. Αυτή τη στιγμή με εξαίρεση το πρόγραμμα συγκεκριμένων ξένων καναλιών που προβάλλεται έναντι αμοιβής μέσα από διαδικτυακές πλατφόρμες, η συντριπτική πλειοψηφία των ξένων τηλεοπτικών παραγωγών είναι μη προσβάσιμες με άλλο τρόπο για τον Έλληνα.

2.Όσον αφορά στον κινηματογράφο και στη μουσική. Δεν είναι ούτε μία ούτε δύο οι περιπτώσεις ταινιών που έχουν αγοραστεί από εταιρείες διανομής και δεν κυκλοφόρησαν ποτέ επειδή θεωρήθηκαν αντιεμπορικές. Ενδεικτικά αναφέρω το “Che” του Στίβεν Σόντερμπεργκ και πιο πρόσφατο παράδειγμα το “Jersey Boys” του Κλιντ Ίστγουντ, για να μη νομίζετε ότι μιλάω μόνο για περιθωριακούς δημιουργούς και ασήμαντα περιστατικά. Έχω κάθε δικαίωμα να τα απολαύσω κι αν κάποιος μου το στερεί, να τα “κατεβάσω”. Στον τομέα της μουσικής, δεν το συζητώ, τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα και μπερδεμένα. Τα δισκάδικα έχουν σχεδόν εξαφανιστεί και όσα έχουν απομείνει, διαθέτουν κατά κύριο λόγο εμπορικά χιτάκια. Αν μιλάμε για πνευματικά δικαιώματα που μεταφράζονται σε απώλειες χρημάτων, γιατί να μη μιλήσουμε και για την ανεπίσημα υποχρεωτική πλέον υποβάθμιση του πνεύματος μου μέσα από τις επιλογές που μου προσφέρονται; Τα λίγα δισκάδικα που έχουν απομείνει με εκλεκτικό “εμπόρευμα”, συντηρούνται επειδή οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες αγοράζουν από ξένες ιστοσελίδες, πολλές φορές μετά από παραγγελίες πελατών. Αν είναι να δικαστώ επειδή δε γουστάρω να ακούω εγώ και τα παιδιά μου (λέμε τώρα) μόνο Φουρέιρα και ξένο εφηβικό σκουπιδιαριό, με μεγάλη μου χαρά. Το πρώτο μου επιχείρημα θα είναι η διατήρηση της αξιοπρέπειας μου και της πνευματικής μου καθαρότητας.

3.Αναφέρθηκα στους διανομείς ταινιών που όχι άδικα, μιλάνε για κέρδη που χάνουν. Σόρι κουκλίτσα μου όμως, δε φταίω εγώ όταν για πχ, το οσκαρικό “Slumdog Millionaire” για παράδειγμα το κυκλοφόρησες πέντε αν θυμάμαι καλά, μήνες μετά την κυκλοφορία του στο εξωτερικό, κι ενώ είχε προηγηθεί ο ντόρος για το ότι πάει για φαβορί και είχε διαρρεύσει παντού σαν torrent το δισκάκι που αποστέλλεται στα μέλη της Ακαδημίας που ψηφίζουν για τα Όσκαρ. Θυμάμαι ενδεικτικά ότι όλοι στην εφημερίδα που δούλευα τότε, μέχρι και η καθαρίστρια δηλαδή, το είχαν δει και με κορόιδευαν που εγώ δεν, επειδή ήμουν και λίγο άσχετος με τα ιντερνετικά τότε, λέγοντας μου “ωραίος κριτικός είσαι”. Επίσης αγαπημένες μου ελληνικές εταιρίες διανομής, δεν ξέρω αν σας το έμαθε ποτέ κανείς, αλλά στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σκοινί. Έχουν σημειωθεί ουκ ολίγα περιστατικά από κάποιους από σας, να προβληθούν ταινίες, κυρίως επανεκδόσεις, χωρίς δικαιώματα, με τον θεατή να πληρώνει 7 ευρώ για να δει απλώς ένα dvd από προτζέκτορα. Ποια ήταν ακριβώς η αντίδραση σας; Γιατί με ελάχιστες εξαιρέσεις, τα περιοδικά και τα sites που ασχολούνται με το αντικείμενο, αποφεύγουν να αναφερθούν σ’ αυτό το φαινόμενο; Tην ώρα που ακόμα και αναγνωρισμένες διοργανώσεις όπως το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, χρησιμοποίησε και το καταθέτω γιατί υπήρξα μάρτυρας του υλικού που χρησιμοποιήθηκε, ούτε καν αυθεντικά dvd αλλά αντίγραφα. Με αποκορύφωμα να γελοιοποιηθεί ακόμα και η Ταινιοθήκη της Ελλάδας στην οποία σε μία τουλάχιστον περίπτωση, “κόλλησε” το dvd της προβολής. Σε μια εποχή που η τεχνολογία πλέον έχει αντικαταστήσει τις κλασσικές κόπιες με ψηφιακές προβολές, αλλά ακόμα κι εκεί, ορισμένοι για μείωση του κόστους, προτιμούν απλώς να πάρουν τα δικαιώματα και να παίξουν την ταινία από dvd, blue ray και mp4. Αν θέλετε εφαρμογή των νόμων, καθαρίστε πρώτα λίγο το χώρο σας και μετά ασχοληθείτε με τους υπόλοιπους, εννοώ όλους εμάς, τους πελάτες, αποδεικνύοντας όμως ότι μας σέβεστε. Και ότι μπορείτε να συνεννοηθείτε μεταξύ σας. Γιατί δεν είναι δικό μου πρόβλημα ο μπακάλικος κι ανταγωνιστικός προγραμματισμός σας, που σας ωθεί να βγάλετε 8 ταινίες στις αίθουσες σε μία εβδομάδα, με τις μισές από αυτές να εξαφανίζονται την επόμενη. Σόρι μαντάμ, αλλά αν τη βρω την “εξαφανισμένη” ταινία για download φυσικά και θα το κάνω.

 

4.Θα δεχόμουνα την παρανομία του downloading αν υπήρχαν ενημερωμένες και πλήρη όσον αφορά το περιεχόμενό τους, οn line πλατφόρμες. Στο διάολο το δίευρο, να στο δώσω αφού απέδειξες ότι με σέβεσαι. Μια βόλτα στο τι διατίθεται νόμιμα αυτή τη στιγμή όμως από “πλατφόρμες” που μοιάζουν πιο πολύ με ταινιοθήκη κατασκήνωσης, αρκεί για να νοιώσεις απογοητευμένος. Όπως και μια βόλτα από τα 10 στα 7 ντιβιντάδικα που είναι κοντά σου, όσον αφορά πιο εκλεπτυσμένα γούστα και παλιότερες ταινίες. Παράδειγμα σύμφωνα με το οποίο για το νόμο είμαι παράνομος? Kάποια στιγμή κάποιος κυκλοφόρησε την αποκατεστημένη κόπια του θρυλικού 7ωρου Πόλεμος και Ειρήνη του Σεργκέι Μπονταρτσούκ από το 1967. Που σημαίνει ότι κάποιος έχει τα δικαιώματα. Πόσα ντιβιντάδικα όμως το αγόρασαν για να το προσφέρουν προς ενοικίαση? Kαι με ποιο δικαίωμα μου στερείς εσύ το δικό μου πνευματικό δικαίωμα να έρθω σε επαφή με ένα μνημείο της 7ης Τέχνης? Φυσικά και το “κατέβασα” (ένοχος κύριε πρόεδρε) φυσικά και το μοιράστηκα με άλλους και τους έδωσα οδηγίες πως να το κατεβάσουν και εκείνοι (δις εις θάνατον κύριε πρόεδρε). Το αν στην Ελλάδα δεν καλλιεργήθηκε ποτέ όσον αφορά το σινεμά και τη μουσική η φιλοσοφία του συλλέκτη και του εξερευνητή σπάνιων εκδοχών και director's cut ταινιών, επειδή δεν υποστηρίχτηκε ούτε από τους διανομείς ούτε από τη μάζα που αρκείται στα dvd του “Σουλεϊμάν” που κυκλοφορούν με τηλεπεριοδικά, δεν είναι δικό μου πρόβλημα αλλά ενδεικτικό του μέσου όρου μιας ολόκληρης κοινωνίας με τον οποίο έχω κάθε δικαίωμα να μη θέλω να ταυτιστώ.

 

5. Το παιχνίδι είναι στημένο και εντελώς υποκριτικό. Όπως τα περισσότερα στην Ελλάδα. Υποτίθεται ότι υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο όμως κάπου από ότι κατάλαβα έρχεται σε σύγκρουση με τα προσωπικά δεδομένα, πράγμα που σημαίνει ότι ενώ κάθε πάροχος ίντερνετ γνωρίζει το τι κατεβάζεις, δεν μπορεί να επέμβει ή να καλέσει τους μπάτσους γι’ αυτό. Ποιον κοροϊδεύεις φιλαράκι? Aφού ξέρεις πολύ καλά ότι αν ήθελες το συγκεκριμένο σπορ θα μπορούσες να το εξαιρέσεις από τα προσωπικά δεδομένα αφού είναι παράνομη πράξη. Αλλά που να τολμήσεις να το κάνεις αφού σε μια μέρα θα χάσεις σχεδόν όλους τους συνδρομητές σου? Σέβεσαι τα προσωπικά δεδομένα? Ok, τότε γιατί δεν μπλοκάρεις την πρόσβαση σε συγκεκριμένους ιστότοπους διακίνησης “παράνομου” υλικού”? Eπειδή πάλι θα χάσεις όλη την πελατεία σου. Οπότε μιλάμε για ένα υποκριτικό παιχνίδι σε δουλειά να βρισκόμαστε. Υπάρχουν χώρες που αυτό που νομοθετούν το εννοούν. Έχω μείνει άπειρες φορές σε ενοικιαζόμενα διαμερίσματα στο Βερολίνο και το πρώτο πράγμα που μου έλεγε ο ιδιοκτήτης ήταν να απενεργοποιήσω το torrent γιατί η σύνδεση ήταν χρεωμένη στο όνομά του και του έχει έρθει στο παρελθόν χρηματικός “μπουναμάς” για τη χρήση που έκανε κάποιος νοικάρης του. Και να στο πάω κι αλλιώς, μιλάς για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας? Σεβαστό. Όλες οι τσόντες που “μεγαλουργούσαν” όσον αφορά τον τζίρο των βίντεο κλαμπ στα 80’ς και 90΄ς και παράνομες ήταν και προσβάσιμες σε ανήλικους. Το λέω γιατί έχω δουλέψει σε εξειδικευμένο στην τσόντα βίντεο κλαμπ του οποίου οι ιδιοκτήτες πήγαιναν δύο τρεις φορές το χρόνο στη Γερμανία και την Ολλανδία, αγόραζαν πέντε καρότσια τσόντες, τις υποτίτλιζαν σε δικές τους εγκαταστάσεις και τις κυκλοφορούσαν με το όνομα μια δικής τους εταιρείας που αμφιβάλλω αν είχε καν φορολογική υπόσταση. Τι, η τσόντα δεν είναι προϊόν πνευματικής ιδιοκτησίας? Tσάμπα πηδιόντουσαν πέντε ώρες για να βγει το πλάνο οι άνθρωποι να μπορέσεις εσύ να τον παίξεις.

 

6. Για να τελειώνουμε και να μην το πολυζαλίζουμε. Υπάρχει μια τεράστια συζήτηση που συνεχίζεται όσον αφορά το οικονομικό ζήτημα του πνευματικού δικαιώματος από τη μία πλευρά και το αναφαίρετο δικαίωμα της ελεύθερης πρόσβασης στη γνώση από την άλλη. Γιατί γνώση δεν είναι μόνο η ανάγνωση της Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα. Και είναι πολύ πιο πολύπλοκη από όσο φαίνεται. Και όσον αφορά τα διαφυγόντα κέρδη, αφ’ ενός ειλικρινά τα γράφω εκεί που δεν πιάνει μελάνι όσον αφορά τις πολυεθνικές εταιρείες και το Χόλιγουντ που ούτως ή άλλως θα βγάλουν δισεκατομύρια. Ναι, για τους διανομείς μιας μικρής χώρας όπως η Ελλάδα το καταλαβαίνω αλλά ας αλλάξουν πολιτική να αλλάξω κι εγώ απέναντι τους. Για τα κανάλια, όπως έστρωσαν ας κοιμηθούν. Κι ας θυμηθούν από πότε εξαναγκάστηκαν μετά από μάχες, να πληρώνουν πενιχρά πνευματικά δικαιώματα στους συντελεστές των σίριαλ που προβάλλουν σε επανάληψη. Όσο για τις ξένες σειρές, άπειρα τα παραδείγματα. Αποφάσισαν να δείξουν το “Game of Thrones” 3 χρόνια από όταν ξεκίνησε και το είχαν δει όλοι, προτίμησαν την τούρκικη εκδοχή του “Revenge” από την αμερικάνικη επειδή ήταν πιο φτηνή. Όταν τελικά έπαιξαν την αμερικάνικη, φυσικά πήγε άπατη. Ακόμα και την εποχή των θρυλικών "X Files" θυμάμαι ότι τα έπαιζαν όποτε τα θυμόντουσαν και μετά τις 12 και τρέχαμε εμείς να τα κάνουμε παραγελλία απ’ έξω. Πόσο ποιο υποκρισία να λένε τα κανάλια ότι το ξένο τηλεοπτικό προϊόν δεν πουλάει αφού τα ίδια κάνουν ότι μπορούν για να μην πουλήσει?

 

Θα μπορούσα να παραθέσω άλλα τόσα επιχειρήματα αλλά νομίζω ότι είναι περιττό. Αυτή είναι ακριβώς η κατάσταση και πολύ χειρότερη στην ελληνική οπτικοακουστική αγορά. Μόνο που όταν έχεις καταφέρει να την κάνεις τόσο χάλια, χάνεις κάθε δικαίωμα όταν κρώζεις σαν τη γριά τσατσά, για τα χαμένα σου λεφτάκια, εφ’ όσον με αντιμετωπίζεις σαν μια πουτάνα από το μπουρδέλο σου. Τόσο απλά.

 

***Ακολουθήστε τον ΤΑΖ στο www.facebook.com/tazthebuzz