Υποχρεωτικός σκεπτικισμός

Του Παντελή Μπουκάλα

Έναν αιώνα λοιπόν μετά τον Σόλωνα, που κήρυσσε πολιτικά άτιμο όποιον νοιαζόταν φιλοτομαριστικά για «το σπιτάκι του και τη δουλίτσα του», ενώ δίπλα του ξεσπούσε εμφύλιος, ο Περικλής είπε περίπου τα ίδια πράγματα, με τον τρόπο της περηφάνιας τώρα: «Μόνοι γαρ τον μηδέν τών δε μετέχοντα ουκ απράγμονα αλλ’ αχρείον νομίζομεν». Τον αμέτοχο, δηλαδή, τον μετράμε σαν άχρηστο – ένα παράσιτο. Την εμβληματική φράση τού κατά Θουκυδίδη «Επιταφίου» τη θυμόμαστε συχνά, για να επιτιμήσουμε τον ατομισμό και τη λογική του ακίνδυνου βολέματος. Τούτου δοθέντος, το «παρών» στη Βουλή είναι δείκτης συμμετοχής στα κοινά, ιδιόρρυθμος έστω, ή δηλώνει ότι ορισμένοι, και μάλιστα βουλευτές, διεκδικούν το πολυτελές δικαίωμα να μένουν ουδέτεροι;

Δεν έχουμε βέβαια εμφύλιο στην Ελλάδα. Γι’ αυτό και οι συσχετισμοί με Καζέρτες και Βάρκιζες είναι εντελώς αδικαίωτοι ιστορικά, για να μην πω ανόητοι· ακριβώς όπως αδικαίωτες και ανόητες είναι οι κραυγές όσων απερισκέπτων ταυτίζουν την τωρινή περίσταση με την Κατοχή ή όσων προφητεύουν από τον άμβωνα του ξερολισμού τους ότι ενδεχόμενη έξοδος από την Ευρωζώνη θα είναι τουλάχιστον τρεις φορές χειρότερη από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Κοινωνικό ή ταξικό εμφύλιο δεν έχουμε λοιπόν, έχουμε όμως το ενδοσυριζικό δράμα, που εκτυλίσσεται με τους όρους ενός ιδεολογικού μικροεμφυλίου. Ή μάλλον το «μικρο-» δεν χωράει εδώ. Αν αφορούσε τον ΣΥΡΙΖΑ του 4%, θα είχαμε όντως μια μικρή εσωκομματική σύγκρουση που, ως συνήθως, θα σπαταλούσε και θα κατέστρεφε γερά κομμάτια από την ψυχή και το μυαλό των ιδεολογικώς ανταγωνιζομένων, θα εκτυλισσόταν εντούτοις ερήμην των αδιαφορούντων πολιτών.

Στη σημερινή κατάσταση πραγμάτων, όμως, όσα συμβαίνουν στον κυβερνώντα ΣΥΡΙΖΑ (που δεν ήταν ποτέ ένα και ενιαίο κόμμα, και το εννοώ και ψυχικά, όχι μόνο ιδεολογικά) επηρεάζουν σοβαρότατα τον κόσμο, που μάλλον αδυνατεί να κατονομάσει πάνω από 3-4 συνιστώσες. Επιπλέον, απογοητεύουν πλήρως τον λεγόμενο «κοινωνικό ΣΥΡΙΖΑ», τουλάχιστον όσους προσήλθαν στην κάλπη του κόμματος αυτού (πολλοί λόγω του κ. Τσίπρα) αδιάφοροι για τις παροχές του πελατειακού συστήματος. Η υπόθεση πως η πλειονότητά τους θα ψήφιζε «παρών» σε ενδεχόμενο εσωκομματικό δημοψήφισμα, για να δείξει τον βαθύ σκεπτικισμό της, ίσως δεν είναι υπερβολική.