Cinetroll: Gay και λεσβίες πάνε με τους ανθρακωρύχους

του Τάσου Θεοδωρόπουλου

Ο ΤΑΖ νοιώθει υπερηφάνεια (“Pride” όπως είναι και ο τίτλος της ταινίας), χαρά, οργή, μελαγχολία, δύναμη και με ανεβασμένο ηθικό λύνει μια από τις μεγαλύτερες απορίες της ζωής του με την κωμωδία (όχι ακριβώς) του καλοκαιριού.

"Pride" : Βαθμολογία: 8 / 10

Το όχι ακριβώς θα στο εξηγήσω παρακάτω. Ας πάμε για αρχή στην απορία. Από όταν ήμουν πιτσιρικάς, γόνος κομμουνιστικής οικογένειας με μάνα “κόκκινη” Θάτσερ, αναρωτιόμουν το γιατί το ΚΚΕ και άλλα συγγενικά πολιτικά σχήματα, με καλούσαν για συμπαράσταση στα “αδέρφια” μου στη Νικαράγουα αδιαφορώντας προκλητικά για τα εγχώρια αδέρφια μου της gay κοινότητας. Και δεν μιλάμε για το 2015 έτσι; Μιλάμε για άγριες ακόμα για την Ελλάδα εποχές στο  συγκεκριμένο θέμα, τέλη 80 αρχές του 90, που το “μωρή πουστάρα” στο δρόμο αν τόλμαγες να περπατήσεις κρατώντας από το χέρι τον αγαπημένο σου, ερχόταν από παντού, ακόμα κι από κομμουνιστές που υποτίθεται ότι αγωνίζονται για έναν δίκαιο κόσμο με όλους να έχουν ίσα δικαιώματα. Παλιότερα απ’ τη δική μου εφηβεία τα πράγματα ήταν ακόμα χειρότερα κι όχι πως τώρα έχουν αλλάξει στην ουσία τους, όσον αφορά τις πραγματικές σκέψεις ενός τεράστιου κομματιού της ελληνικής κοινωνίας. Τρανό παράδειγμα το σύμφωνο συμβίωσης που παράνομα, ως προς τις οδηγίες της Ε.Ε. δεν έχει ακόμα ψηφιστεί και ούτε καν έχει τεθεί ως ζήτημα από γνωστούς για τις σχεδόν ομολογημένες από τους ίδιους σεξουαλικές τους επιλογές, ομοφυλόφιλους και μαχητικές λεσβίες ακόμα και από τον αριστερό χώρο.

Τα πράγματα έχουν αλλάξει αλλά μόνο στην επιφάνεια. Κι αυτό επειδή το κατακτήσαμε εμείς, το δικαίωμα δηλαδή του να μας βλέπει όποιος θέλει ως “μωρή πουστάρα” αλλά να μην του είναι και τόσο εύκολο να πάρει πέτρα να μας την πετάξει στο κούτελο γιατί αν δεν καταλήξει το στόρι στα δικαστήρια, θα τον βρούνε οι δικοί του σακάτη μετά. Είναι κάτι αυτό; Ναι είναι, μολονότι κι αυτό με τα δικαστήρια και το ξύλο που θα φάει όποιος τολμήσει να μας κάνει bullying, η εξωραϊσμένη εκδοχή της υπόθεσης είναι. Το λέω αυτό γιατί το να τρέξεις κάποιον στα δικαστήρια επειδή σου επιτέθηκε με σωματική ή λεκτική βία, προϋποθέτει το να έχεις βγει από την ντουλάπα και να μην φοβάσαι τις όποιες κοινωνικές, επαγγελματικές και οικογενειακές επιπτώσεις μπορεί να έχει αυτή η επιλογή σου. Και καλά να είσαι στην Αθήνα, τόλμα να το κάνεις σε επαρχία.

Όπως επαρχία για παράδειγμα είναι το χωριό Όνλγουιν στην Ουαλία μια κοινότητα εργατών ανθρακωρύχων στην πλειοψηφία τους. Εκεί που εξελίσσεται το 1984, η βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα, ταινία του θεατρικού σκηνοθέτη του πολυβραβευμένου μιούζικαλ “Μatilda”, Μatthew Warchus (συγγνώμη για τα αγγλικά αλλά αυτό το επώνυμο μου βγαίνει κομματάκι δύσκολο να το αποδώσω στα ελληνικά). Στο επίκεντρο της απεργίας των ανθρακωρύχων που έχει προκαλέσει η πολιτική της Μάργκαρετ Θάτσερ. Στο Λονδίνο μια παρέα ομοφυλόφιλων, o κάθε ένας με την προσωπική του ιστορία που γιορτάζουν τo gay pride, πέρα από το πάρτι, τα φτερά, τα στρας και το χορό, αντιλαμβάνονται το αυτονόητο που είναι και το νόημα του όποιου pride. Πως αυτά που τους ενώνουν με τους ανθρακωρύχους, είναι πολύ περισσότερα και ζωτικά από αυτά που μπορεί να τους χωρίζουν. Και οι δύο κοινότητες, είναι οι “απόκληροι” της κοινωνίας και της Θατσερικής πολιτικής. Και οι δύο παλεύουν για το δικαίωμα τους στην αξιοπρέπεια στη ζωή. Και οι δύο, ανήκουν ταξικά στην ίδια ομάδα σε αντίθεση με την επικρατούσα κομμουνιστική άποψη, που τοποθετεί τον ταξικό διαχωρισμό σε εργατική, οικονομική βάση.

Και αυτή η ομάδα των πρωταγωνιστών της ταινίας, θα ήθελαν φαντάζομαι να κάνουν κάτι για τα “αδέρφια” μας στη Νικαράγουα, όμως επειδή πέφτει λίγο μακριά, αποφασίζουν να κάνουν κάτι άλλο, πιο άμεσο και αποτελεσματικό που με τον τρόπο του συνέβαλλε στην αλλαγή πολλών πραγμάτων. Ιδρύουν την ομάδα Λεσβίες και Gay Υποστηρίζουν τους Ανθρακωρύχους (LGSM) και ταξιδεύουν στο Όνλγουιν για να υποστηρίξουν τους απεργούς. Σαν αδέρφια τους. Με ότι απρόσμενο, κωμικό, δραματικό και απελευθερωτικό, σε προσωπικό αλλά και σε ομαδικό επίπεδο μπορεί να προκαλέσει η συνάντηση δύο φαινομενικά εντελώς αντίθετων κόσμων. Με όλα τα ερωτήματα, τις απαντήσεις, τις συγκρούσεις, τις αποκαλύψεις και τις παράδοξες αλλά εγκάρδιες φιλίες που μπορεί να δημιουργηθούν. Ερωτήματα όπως το “οι λεσβίες είναι χορτοφάγες;”. Απορίες με βλέμμα θαυμασμού από την πάντα υπέροχη, πολυβραβευμένη Ιμέλντα Στόντον όταν ξεκαρδίζεται στα γέλια κουνώντας στα χέρια της ένα ροζ dildo.

Δεν είναι μόνο η φιγούρα της Στόντον το σημείο συνάντησης των "σοβαρών" ταινιών του Κεν Λόουτς με την κοινωνική δραματική κωμωδία του “Μπίλι Έλιοτ”, του “Άντρες με τα όλα τους” και το ξέφρενο μιούζικαλ πάρτι του “Πρισίλα, η βασίλισσα της ερήμου” (κάτι στο οποίο βοηθάει τόσο το ξεσηκωτικό soundtrack όσο και η εμπειρία του σκηνοθέτη Matthew Warchus στα μιούζικαλ) Σε έναν συνδυασμό που θα μπορούσε να είναι καταστροφικός. Είναι ο τρόπος με τον οποίο χειρίζονται το υλικό τους ο σεναριογράφος Στίβεν Μπέρεσφορντ και ο πολυσχιδής Warchus που μάλλον όχι τυχαία πήρε τα ηνία της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του ιστορικού θεάτρου Old Vic από τον Κέβιν Σπέισι.

Είναι το τόσο όσο που κρατάνε ανάμεσα στην κωμική υπερβολή και το δράμα, “χορογραφώντας" τα με εκρηκτική μεν, αρμονία δε. Ανάμεσα στο προσωπικό και το ομαδικό. Ανάμεσα στην αγωνιστική διεκδίκηση και την μετατροπή της σε ένα όχι δίχως ανεβοκατεβάσματα πάρτι. Δεν ανακαλύπτουν την πυρίτιδα, και αναγκαστικά αφήνουν στο περιθώριο αρκετούς από τους δεύτερους χαρακτήρες. Όπως επίσης αγγίζουν μάλλον επιδερμικά το ευρύτερο πολιτικό background. Δεν θα μπορούσαν όμως να κάνουν αλλιώς εκτός κι αν έφτιαχναν τρίωρη ταινία. Αυτό που ήθελαν να κάνουν το πέτυχαν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Είναι αυτό το παλιό χολιγουντιανό διαφημιστικό κλισέ για την προώθηση μιας ταινίας που έλεγε, “θα κλάψεις, θα γελάσεις” εννοώντας θα το απολαύσεις από όλες τις πλευρές. Μόνο που εδώ πέρα από το γέλιο και το κλάμα, θα κάνεις ταυτόχρονα πάρτι, θα αισθανθείς έναν περίεργο εφηβικό αγωνιστικό αέρα να φυσάει μέσα σου και να σε λυτρώνει. Τουλάχιστον σ’ εμένα έτσι λειτούργησε.

Γιατί μου έδωσε απάντηση και σε μια άλλη εφηβική μου απορία.

Τόσοι πόλεμοι, επαναστάσεις, διαδηλώσεις, εμφύλιοι, ηρωικές μορφές στην ιστορία. Δεν γίνεται να μην υπήρξε ένας gay ανάμεσα τους. Που υπήρξαν. Για έναν όχι και τόσο περίεργο λόγο όμως, ποτέ δεν καταγράφτηκαν στην ιστορία. Γιατί ο ήρωας πρέπει να έχει πάντα τα χαρακτηριστικά ενός ατρόμητου straight αρσενικού που πολεμάει θεούς και δαίμονες προκειμένου να επιστρέψει στην γυναίκα του ή την αγαπημένη του που τον περιμένει στωικά. Από ’κει και η απαξιωτική, χυδαία φράση "αδελφές και παλληκάρια γίνανε μαλλιά κουβάρια". Στο Pride, οι μαχητές, τα παλληκάρια είναι gay και λεσβίες. Και δεν παλεύουν μόνο για τον κώλο τους ή τα προσωπικά τους ζητήματα όπως πιστεύουν οι περισσότεροι. Παλεύουν για το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, και για τη δικαιοσύνη, γνωρίζοντας πως οι συμπολεμιστές τους θα τους αντιμετωπίσουν επικριτικά και με καχυποψία. Αγωνίζονται σε έναν διπλό πόλεμο, απέναντι στην κατατρόπωση του εχθρού και απέναντι στην προκατάληψη των συμμάχων τους.

Κι αυτό εμένα τουλάχιστον, όπως είναι αμπαλαρισμένο σε αυτήν την απολαυστική κινηματογραφική εκδοχή, μου αρκεί και με το παραπάνω, τόσο για να φύγω απόλυτα ικανοποιημένος με ένα καθαρό χαμόγελο από την αίθουσα, όσο και για να αισθάνομαι υπερήφανος μετά.