Λογική εναντίον παραλόγου

της Βασιλικής Νευροκοπλή

Ας υποθέσουμε πως το Δημοψήφισμα έμπαινε ως θέμα στις Πανελλαδικές εξετάσεις, ζητώντας απ' τους μαθητές να αναλύσουν τα υπέρ και τα κατά του "ναι" και του "όχι". Σ' αυτήν την περίπτωση τα παιδιά θα ανέλυαν το ζητούμενο με βάση κάποιες παραμέτρους, αρθρώνοντας λογικά επιχειρήματα. Αυτό που διδάσκει και απαιτεί απ' αυτά το εκπαιδευτικό μας σύστημα προκειμένου να τα βαθμολογήσει, είναι καταρχάς ό,τι γράφουν να είναι εντός θέματος. Η λογική είναι ο σταθερός και μετρήσιμος τρόπος προκειμένου να αξιολογηθούν στις εξετάσεις. Ο σουρεαλιμός και ο συναισθηματισμός ουδόλως ενδιαφέρουν τον βαθμολογητή, όπως και η εκτός θέματος αντιμετώπιση.


Οι ενήλικες Έλληνες τι κάνουν; Όσοι απαντούν "όχι" στο δημοψήφισμα, απαντούν "όχι" στο διακύβευμα του ζητήματος που θέτει, με τη μόνη διαφορά από τις Πανελλαδικές πως δεν τους δίνεται η δυνατότητα να επιχειρηματολογήσουν, διότι έτσι είναι κατασκευασμένο κάθε δημοψήφισμα. Δεν αναλύεις τους λόγους που έχεις να το υπερψηφίσεις ή να το καταψηφίσεις, αλλά το αντιμετωπίζεις ως έχει και πρέπει να επιλέξεις μια μονολεκτική απάντηση.
Αυτοί όμως που επιλέγουν να απαντήσουν "ναι", απαντούν κατ' ουσίαν  σε κάτι άλλο, όπως οι ίδιοι δηλώνουν. Κανείς απ' αυτούς που είναι υπέρ του "ναι" δε λέει "ναι" στα μέτρα που παρουσιάζει το δημοψήφισμα. Όλοι λένε "ναι" στην Ευρώπη, "ναι" στο ευρώ, αλλά δεν λένε "ναι" στα μέτρα. Αν όλοι όσοι λένε "ναι" έγραφαν για το δημοψήφισμα στο μάθημα της έκθεσης με τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν και που κυρίως συμπεριλαμβάνουν προφητείες, απλώς θα μηδενίζονταν οι κόλλες τους, γιατί θα ήταν εκτός θέματος.

Θα ισχυριστεί κάποιος -και θα έχει και δίκιο- πως δεν είμαστε παιδιά και άρα είναι λάθος εξαρχής η σύγκριση. Ναι, δεν είμαστε παιδιά, -δυστυχώς. Γιατί αν ήμασταν παιδιά, δε θα μας περνούσε από το μυαλό να αμφισβητήσουμε το θέμα των εξετάσεων που δίνουμε αυτή τη στιγμή, θα ήταν αδιανόητο να βγούμε απ' το ερώτημά του, όχι μόνο γιατί δε θα είχαμε συμφέρον να το κάνουμε, αλλά και γιατί δε θα ρισκάραμε να μηδενιστούν οι κόλλες μας επειδή έτσι μας αρέσει, έτσι μας βολεύει ή έτσι νομίζουμε. Θα απαντούσαμε. "Όχι" επειδή θα διαφωνούσαμε και "ναι" επειδή θα συμφωνούσαμε.
Τι συμβαίνει στην περίπτωσή μας; Όσοι απαντούν "ναι", στην πραγματικότητα αρνούνται το θέμα και το ερώτημά του. Αντικαθιστούν με αυθαίρετο τρόπο το ερώτημα του δημοψηφίσματος με ένα άλλο ερώτημα που επινοούν και που όλως τυχαίως επινόησαν και κάποιοι  από τους ευρωπαίους εταίρους μας. Δεν απαντούν "ναι" στα μέτρα, όπως τους ρωτά το χαρτί στο οποίο θα σημειώσουν το "ναι" τους, αλλά απαντούν "ναι" στην Ευρώπη και στο ευρώ, ερώτημα που ωστόσο δεν τίθεται. Διαστρεβλώνουν έτσι το ερώτημα αυτό καθεαυτό, προβάλλοντας εξαρχής μία ερμηνεία, η οποία μεταφράζεται στο ότι εμείς δεν πιστεύουμε πως αυτό θέλετε να μας ρωτήσετε, αλλά πιστεύουμε πως μας ρωτάτε κάτι άλλο απ' αυτό που γράφει το χαρτί. Στην πραγματικότητα αμφισβητούν το κείμενο του δημοψηφίσματος, αμφισβητώντας και τις προθέσεις της κυβέρνησης και την ίδια, συμπαρατασσόμενοι με όσους κάνουν το ίδιο στην Ευρώπη.
Αν όμως αμφισβητείς κάτι, δε συμμετέχεις σ' αυτό. Δεν απαντάς εφόσον το θεωρείς κίβδηλο ή έστω πονηρό. Απέχεις διότι θεωρείς πως σε κοροϊδεύουν. Αυτό έχεις δικαίωμα να το κάνεις. Είναι και λογικό και θεμιτό. Αυτό που δεν είναι ούτε λογικό, ούτε όμως και θεμιτό, είναι να απαντάς παραλλάσσοντας και διαστρεβλώνοντας το ζητούμενο. Αυτό είναι και παράλογο και ανέντιμο. Το έντιμο θα ήταν να ομολογήσεις πως θέλεις αυτά τα μέτρα, γιατί το "ναι" σου σ' αυτό απαντά. Το θέλεις δεν το θέλεις, το "ναι" σου θα μπει πάνω σ' αυτό το χαρτί που σου θέτει ερώτημα πάνω στα συγκεκριμένα μέτρα και δε σε ρωτά όταν απαντάς "ναι" τι εννοείς ή τι θέλεις να εννοήσεις. Σύμφωνα με την καθαρή λογική το "ναι" καταγράφεται ως απόλυτη και ξεκάθαρη συγκατάβαση. Ό,τι άλλο ισχυρίζεσαι εξυπηρετεί άλλους σκοπούς και συμφέροντα, δεύτερες σκέψεις που βρισκόμενος σε ενοχική θέση θέλεις να εξηγήσεις για να μη σε παρεξηγήσουν κιόλας. Ποιος θα είχε το θάρρος να πει πως εγώ απαντώ "ναι" στα μέτρα που εξαθλιώνουν το λαό μου; Και όμως αυτό απαντά στην ουσία βάζοντας "ναι", πολύ απλά γιατί αυτό είναι το ερώτημα και κανένα άλλο, -όπως κι αν θέλει το ντύνει.

Κύριοι του πνεύματος, επώνυμοι κύριοι φιλόσοφοι, καλλιτέχνες, ακαδημαϊκοί, αθλητές και άλλοι που παραδίδεται στο λαό μάθημα παραλόγου, θα ήταν εντιμότερο να φωνάξετε πως απέχετε της διαδικασίας του δημοψηφίσματος, αφού αμφισβητείτε το ερώτημα που σας θέτει και υπαινίσσεστε πως άλλα γράφει και άλλα εννοεί. Κατανοώ πως με την παράλογη στάση σας, υπερασπίζεστε ένα σύστημα που σας ανέδειξε και στήριξε την καριέρα σας και που τώρα αισθάνεστε πως κλονίζεται. Γι' αυτό όμως ακριβώς και θα έπρεπε να απέχετε από την διαδικασία. Αυτό και υπέρ σας θα λειτουργούσε και δε θα πρόσβαλε τη νοημοσύνη σας, την εντιμότητα, αλλά και τη λογική σας.

Αναρωτιέμαι: Η πρόταση των Θεσμών που περιλαμβάνει το δημοψήφισμα και που όλοι ισχυρίζονται πως δεν ισχύει πλέον, μήπως θα ισχύσει στην περίπτωση που υπερισχύσει το "ναι"; Μήπως οι εκπρόσωποι του ορθού λόγου εταίροι μας, που μέχρι σήμερα το ερμηνεύουν σαν κι εσάς ως "ναι" στην Ευρώπη και το ευρώ, το κυματίσουν μπροστά στα έκπληκτα μάτια σας με την υπογραφή σας; Τι θα τους πείτε τότε; Εμείς δεν εννοούσαμε "ναι" σ' αυτά τα μέτρα; Και δεν θα σας απαντήσουν ως λογικοί άνθρωποι "δεν ξέρουμε τι εννοούσατε, εσείς σ' αυτό απαντήσατε "ναι";

Είναι, λοιπόν, απολύτως παράλογο να συμμετέχετε απαντώντας "ναι" σ' ένα άλλο ερώτημα που δεν τίθεται, βάζοντας "ναι" σ' ένα ερώτημα που τίθεται. Αυτό είναι άκυρο και επικίνδυνο. Δεν μπορώ παρά να σηκώσω τα χέρια ψηλά και να δώσω στον ποιητή το λόγο.

«Όσοι το χάλκεον χέρι
Βαρύ του φόβου αισθάνονται
Ζυγόν δουλείας ας έχωσι.
Θέλει αρετή και τόλμη
Η ελευθερία».

— Α. Κάλβος,  Ωδή «Εις Σάμον»

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Σχόλια

  • 1 Ο/Η Νίκος έγραψε: (πριν 1 έτος)

    Την ανάλυση αυτή θα την ζηλευε και ο Γκεμπελς...
    Εκεί φτάσαμε λοιπόν ? Φταει αυτός που ψηφίζει αντίθετα σε ένα εκβιαστικο ερώτημα ?
    Επειδή η καταφατικη απάντηση είναι παραλογη, υποχρεουμαστε να ψηφίσουμε όχι ?
    Δημοψήφισμα είναι αυτό ή τεστ λογικής ?
    Κι αν το ναι είναι παράλογο το όχι πόσο λογικό είναι, εφ'οσον αρνείται κάτι ανύπαρκτο ?
    Είναι τόσο αδιανοητη πράξη αυτό το δ/ψ που μοιάζει εκτός ορίων του δημοκρατικου ήθους....
    Μας χειροκροτανε όλες οι μπανανίες του κόσμου....
    Μήπως είναι καλωσόρισμα αυτό το χειροκρότημα ?

  • 2 Ο/Η Κ. Θέμελης έγραψε: (πριν 1 έτος)

    Ειναι σωστό στην βάση του το άρθρο, αλλά κατά την γνώμη μου τελειώνει με μια λανθασμένη εκτίμηση: Ως γνωστόν η υποβληθείσα πρόταση των Θεσμών επί της οποίας καλούμαστε να πάρουμε θέση στο Δημοψήφισμα, δεν υφίσταται νομικά πλέον. Κάνω λοιπόν την εξής εκτίμηση: Σε περίπτωση υπερψήφισης του ΝΑΙ θα αναγκασθεί η Κυβέρνηση πιθανώτατα να παραιτηθεί και θα αντικατασταθεί άρον άρον από τύπου σύνθετη απο προσωπικότητες και πολιτικούς. ΟΠΟΤΕ οι Θεσμοί θα υποβάλουν ακόμη χειρότερη πρόταση, που η Κυβέρνηση του ΝΑΙ θα δεχθεί. Ακόμη κι αν δεν παραιτηθεί η Κυβέρνηση, πάλι θα συμβεί πιθανώτατα το ίδιο: Με ακόμη μεγαλύτερη χαρά θα υποβληθεί ΑΚΟΜΗ χειρότερη πρόταση. Ολα αυτά θα αποφευχθούν, αν επικρατήσει η λογική (και το συμφέρον) στους πιστωτές, δηλαδή ότι δεν πρέπει να εξαναγκασθεί η Ελλάδα να αποχωρήσει απο την ευρωζώνη. Προς αυτή την κατεύθυνση, δηλαδή του "εξαναναγκασμού" των Ευρωπαίων (ιδίως) να υποβάλουν λογική συμβιβαστική πρόταση θα οδηγούσε και η συντριπτική επικράτηση του ΟΧΙ.

  • 3 Ο/Η Κυριάκος έγραψε: (πριν 1 έτος)

    Φίλε Νίκο, φοβάμαι ότι χρησιμοποιείς λέξεις των οποίων το περιεχόμενο αγνοείς. Ανεξάρτητα με το πιστεύουμε και με το τι θα ψηφίσουμε, το άρθρο δεν έχει απολύτως καμία σχέση με τις μεθόδους του Γκέμπελς. Αντιθέτως, μου τις θυμίζουν έντονα οι πρακτικές που ακολούθησαν οι δανειστές (πρώην εταίροι μας) και οι εγχώριοι μεταπράτες τους.
    Η κατάσταση είναι από μόνη της δύσκολη. Είναι σαφέστατο και το γράφουν ακόμη και τα πιο νεοφιλελεύθερα ΜΜΕ του δυτικού κόσμου, ότι οι "θεσμοί" δεν θέλουν την κυβέρνηση Τσίπρα και ότι θα εξαντλήσουν κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο για να την ρίξουν. Προσωπικά δεν ψήφισα ΣΥΡΙΖΑ για διάφορους λόγους και κυρίως για τις θέσεις τους για την Παιδεία, αλλά αυτό που συμβαίνει είναι ένα πραξικόπημα. Και επειδή ανέφερες τον Γκαίμπελς, ιδού πως προβλέπω ότι θα είναι η επικοινωνιακή διαχείρηση του όποιου αποτελέσματος:
    Σε περίπτωση που επικρατήσει το ΟΧΙ, "οι Έλληνες είπαν όχι στην Ευρώπη".
    Σε περίπτωση που επικρατήσει το ΝΑΙ, "οι Έλληνες αποδέχονται τις προτάσεις των θεσμών".
    Θα χαρώ πολύ να διαψευσθώ…
    Καλή φώτιση και καλή δύναμη σε όλους μας.
    Θα τα χρειαστούμε και τα δυο!

  • 4 Ο/Η Ε. Στ. έγραψε: (πριν 1 έτος)

    Kα Νευροκοπλή, ελπίζω να μην είστε εκπαιδευτικός.

loading..