Οι τζιχαντιστές στην Παλμύρα

Του Γιώργου Σκαφίδα

Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς πλέον απειλείται με αφανισμό.

Η Παλμύρα, η πόλη που τα πρώτα μεταχριστιανικά χρόνια ακτινοβολούσε ως ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά κέντρα της υφηλίου, βρίσκεται πλέον υπό τον έλεγχο των τζιχαντιστών, οι οποίοι στο πρόσφατο

Η Παλμύρα, βρίσκεται πλέον υπό τον έλεγχο των τζιχαντιστών, οι οποίοι στο πρόσφατο παρελθόν δεν έδειξαν κανένα έλεος απέναντι στα ιρακινά αρχαιολογικά μνημεία. H προέλαση του ISIS προκαλεί κύματα τρομοκρατημένων προσφύγων σε Ιράκ και Συρία.

«Η μάχη για την προστασία της Παλμύρας είναι υπόθεση ολόκληρου του κόσμου» διακηρύττουν οι υπεύθυνοι της UNESCO, ορίζοντας έτσι το μέγεθος των καταστροφικών εξελίξεων.

Η Παλμύρα, η πόλη που τα πρώτα μεταχριστιανικά χρόνια ακτινοβολούσε ως ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά κέντρα της υφηλίου, βρίσκεται πλέον στο έλεος ακριβώς εκείνων των ίδιων φανατικών που δεν έδειξαν προσφάτως κανένα έλεος απέναντι στα αρχαιολογικά μνημεία του Ιράκ (καταστρέφοντας τα πάντα σε Χάτρα και Νιμρούντ).

Έπειτα από ημέρες σφοδρών συγκρούσεων, οι τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους κατάφεραν χθες να διεισδύσουν στην πόλη της κεντρικής Συρίας με την τεράστια πολιτιστική αλλά και στρατηγική σημασία και να τη θέσουν υπό τον έλεγχό τους.

Οι τζιχαντιστές κατέλαβαν την Παλμύρα

Οι τζιχαντιστές διείσδυσαν στην πόλη από τα βόρεια τρέποντας σε φυγή τις δυνάμεις του Μπασάρ αλ Άσαντ, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει πανικός. Μέχρι την Τετάρτη το βράδυ, οι εξτρεμιστές είχαν επεκτείνει τον έλεγχό τους σε σχεδόν ολόκληρη την πόλη, ενώ οι πολιτοφύλακες του Άσαντ είχαν αποχωρήσει μαζί με την πλειονότητα των πολιτών.

Μαζί με τους πολίτες και τις φιλοκυβερνητικές δυνάμεις της Συρίας, ωστόσο, απομακρύνθηκαν από την Παλμύρα και πολλά αρχαία αγάλματα, κάποια εξ αυτών ηλικίας ακόμη και 2.000 ετών, προκειμένου να γλιτώσουν από το καταστροφικό μένος των τζιχαντιστών.

Οι τζιχαντιστές κατέλαβαν την Παλμύρα

«Εκατοντάδες αγάλματα που ανησυχούσαμε ότι θα συντριβούν και θα πωληθούν βρίσκονται τώρα σε ασφαλείς τοποθεσίες. Φοβόμαστε ωστόσο για το μουσείο και τα μεγάλα μνημεία που δεν είναι δυνατό να μετακινηθούν» δήλωσε ο επικεφαλής της συριακής διεύθυνσης αρχαιοτήτων, Μααμούν Αμπντουλκαρίμ, ο οποίος είχε κατά τραγική ειρωνεία τιμηθεί μόλις πέρυσι από την UNESCO με το βραβείο διάσωσης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Θορυβημένη από τις εξελίξεις στο έδαφος και έχοντας ήδη «ζήσει» την καταστροφική μανία των τζιχαντιστών στις αρχαιολογικές τοποθεσίες του Ιράκ, η γενική διευθύντρια της UNESCO, Ιρίνα Μπόκοβα, απηύθυνε χθες αγωνιώδη έκκληση να σταματήσουν οι μάχες και να προστατευθεί η πολιτιστική κληρονομιά.

Σε κομβική θέση

Οι μάχες ωστόσο δεν πρόκειται να σταματήσουν. Κι αυτό διότι η Παλμύρα, πέρα από αρχαιολογική αξία, έχει και μεγάλη στρατηγική σημασία στην έκβαση της ευρύτερης μάχης για τον έλεγχο εντός της Συρίας. Η Παλμύρα κατέχει κομβική θέση στον εθνικό δρόμο που οδηγεί στη Χομς αλλά και στη Δαμασκό.

Επιπλέον, εντός των συνόρων της υπάρχουν στρατιωτικές βάσεις, σύγχρονες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, μία από τις μεγαλύτερες αποθήκες όπλων της Συρίας και μια μεγάλη φυλακή, ενώ η πόλη διαθέτει και δικό της αεροδρόμιο. Με δεδομένα τα παραπάνω, μπορεί να αποτελέσει πολύτιμη επιχειρησιακή βάση των τζιχαντιστών και ορμητήριο ενάντια στις δυνάμεις του Άσαντ που μετρούν ήδη σημαντικές απώλειες εδαφών στη βορειοδυτική και νότια Συρία. Η απώλεια της Παλμύρας (εάν φυσικά αντέξει στον χρόνο) έχει ωστόσο και μεγάλη συμβολική αξία, καθώς είναι η πρώτη φορά έπειτα από περίπου τέσσερα χρόνια εμφυλίου στη Συρία που οι τζιχαντιστές του ISIS παίρνουν τον έλεγχο μιας πόλης απευθείας από τις δυνάμεις του προέδρου Άσαντ.

Η «άλωση» της Παλμύρας αποτελεί μέρος της προέλασης των εξτρεμιστών προς τα δυτικά της Συρίας. Εάν συνδυαστεί μάλιστα με τις πρόσφατες νίκες του ISIS στο Ιράκ (κατάληψη της πόλης Ραμάντι) και τις αναζωπυρωμένες συγκρούσεις στο έδαφος της Λιβύης, προκαλεί νέες ανησυχίες στη διεθνή κοινότητα. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, οι υπουργοί των κρατών-μελών της διεθνούς συμμαχίας που μάχεται το ISIS σε Ιράκ και Συρία θα συναντηθούν στο Παρίσι στις 2 Ιουνίου. Αποστολή τους να ανασχεδιάσουν τη στρατηγική τους στη βάση των νέω δυσάρεστων δεδομένων.

Αναδιοργανώνουν τη στρατηγική τους —
Αλλάζουν μέθοδο στρατολόγησης μετά την αμερικανική επιχείρηση

Αναδιοργανώνουν τη στρατηγική τους οι τζιχαντιστές μετά το σοβαρό πλήγμα που δέχτηκαν από τη στοχευμένη χερσαία επιχείρηση των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων κατά την οποία σκοτώθηκε το ηγετικό στέλεχος Αμπού Σαγιάφ. «Ήταν ένα μάθημα για εμάς. Θεωρούμε ότι αυτό που συνέβη μας δίδαξε να μην υποτιμούμε κανέναν εχθρό, όποιος κι αν είναι αυτός» δήλωσε ένας από τους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους στο πρακτορείο Reuters.

Το Ισλαμικό Κράτος πρόκειται να αλλάξει τη μέθοδο στρατολόγησης και να επιτρέπεται πλέον η ένταξη νέων μαχητών μόνο έπειτα από εισήγηση μέλους, ενώ θα ελέγχουν σχολαστικά το παρελθόν του υποψηφίου. Ακόμη, η παραδειγματική τιμωρία όποιου αψηφά τους αυστηρούς κανόνες που έχει θέσει η οργάνωση στα μέλη της αναμένεται να γίνει ακόμη πιο σκληρή και βίαιη, για να αποτραπεί κάθε παρέκκλιση. Οι αλλαγές αυτές θα γίνουν καθώς η ηγεσία των τζιχαντιστών πιστεύει πως είχαν διεισδύσει κατάσκοποι στις τάξεις τους, οι οποίοι είχαν ενημερώσει με κάθε λεπτομέρεια τους Αμερικανούς για τις κινήσεις του Αμπού Σαγιάφ.

Παρότι η οργάνωση δεν έχει εκδώσει επίσημη ανακοίνωση για το περιστατικό, πηγές του Reuters αναφέρουν πως δεν έχασε τη ζωή του μόνο ο Αμπού Σαγιάφ αλλά και άλλα δύο κορυφαία στελέχη -ο Αμπού Ταγίμ, ο οποίος επέβλεπε τις μπίζνες με το πετρέλαιο στην περιοχή, και ο Αμπού Μαριάμ, που ήταν υπεύθυνος για την επικοινωνία μεταξύ των διαφόρων ομάδων.