H αναστροφή: Πώς φθάσαμε από τα... «βράχια» στην προσέγγιση

Της Νικόλ Λειβαδάρη

Χρειάστηκαν λιγότερες από 48 ώρες, δύο τηλεφωνήματα και δύο κοινές δηλώσεις για να πάμε από τα... «βράχια» στην προσέγγιση; 

Η εικόνα είναι πολύ απλοϊκή, και εξόχως μιντιακή, για να είναι αληθινή. Στην πραγματικότητα, χρειάστηκαν πολύ περισσότερα: Από την κίνηση τακτικής του Μαξίμου με το «σήμα εμπλοκής» και την ανάδειξη της σύγκρουσης των «θεσμών», έως - και κυρίως - την ενεργοποίηση όλων των, παρασκηνιακών και μη, πολιτικών διαύλων διαβούλευσης και την διπλωματική παρέμβαση του «γεφυροποιού» Γιούνκερ.

Το αποτέλεσμα δείχνει, για πρώτη φορά ίσως, ουσιαστικό. Δεν πρόκειται για συμφωνία, πρόκειται όμως για το πρώτο κοινό μήνυμα Αθήνας και πιστωτών ότι η λύση είναι εφικτή επί συγκεκριμένου «οδικού χάρτη»: Πρώτο βήμα σ' αυτόν τον «οδικό χάρτη», σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, θα είναι η «δήλωση προόδου» στο Eurogroup της 11ης Μαΐου, θα ακολουθήσει η χαλάρωση των όρων χρηματοδότησης από την ΕΚΤ, ενώ παράλληλα ανοίγει και η ατζέντα της «μεγάλης συμφωνίας» με καταληκτικό ορίζοντα το τέλος Ιουνίου. 

Ασφαλιστικό και εργασιακά μπαίνουν στο τραπέζι

Σ' αυτή την ατζέντα κυρίαρχη θέση θα έχουν τα δύο θερμά ζητήματα του ασφαλιστικού και των εργασιακών, στη βάση της προσέγγισης που περιγράφεται στην χθεσινή κοινή δήλωση του Αλέξη Τσίπρα και του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.

Σ’ αυτή τη βάση, κύκλοι του Μαξίμου τονίζουν με έμφαση ότι ο πρόεδρος της Κομισιόν «τοποθετήθηκε με σαφήνεια τόσο στο θέμα της ρύθμισης της αγοράς εργασίας όσο και σε αυτό του συνταξιοδοτικού συστήματος». Ο κ. Γιούνκερ, κατά τους ίδιους κύκλους, «υποστηρίζει ένα σύστημα συλλογικών διαπραγματεύσεων κατά τα βέλτιστα ευρωπαϊκά πρότυπα», ενώ συμφωνεί πως «βασικός στόχος του συνταξιοδοτικού συστήματος πρέπει να είναι η αποφυγή της φτώχειας της τρίτης ηλικίας».

Το τι, βεβαίως, σημαίνει ακριβώς «βέλτιστα ευρωπαϊκά πρότυπα» και «αποφυγή της φτώχειας» θα κρίνει και την έκταση των υποχωρήσεων που θα κάνει εν τέλει η κυβέρνηση καθώς ασφαλιστικό και εργασιακά είναι τα δύο ζητήματα που κουβαλούν και τις πιο βαριές «κόκκινες γραμμές». Την πρόκληση αυτή, και την ευκολία με την οποία μπορεί να μετατραπεί σε παγίδα, την γνωρίζουν καλά και στο Μαξίμου, εξ ου και οι ίδιες πηγές στέλνουν μήνυμα με νόημα προς όλους τους «θεσμούς» - και δη προς το ΔΝΤ - σημειώνοντας: «Ευελπιστούμε ότι το νηφάλιο μήνυμα του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα εισακουστεί από όλες τις πλευρές».

Μήνυμα «ενότητας» εκπέμπουν τώρα οι πιστωτές

Καίριο ρόλο στην ισορροπία προκλήσεων και παγίδων στον δρόμο προς τον «έντιμο συμβιβασμό» θα παίξουν και οι τελικοί συσχετισμοί δυνάμεων ανάμεσα στις συνιστώσες των πιστωτών, οι οποίες επί του παρόντος στέλνουν μήνυμα… ενότητας. Το εν λόγω μήνυμα αφ' ενός, ανοίγει παράθυρο για την «δήλωση προόδου» υπέρ της Ελλάδας στο Eurogroup της Δευτέρας και, αφ' ετέρου επιχειρεί να ανασκευάσει την εικόνα ρήξης μεταξύ ΔΝΤ και Ευρώπης για το κούρεμα του χρέους.

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μοιράζονται τον ίδιο στόχο να βοηθήσουν την Ελλάδα» αναφέρεται στην κοινή ανακοίνωση των τριών θεσμών και προστίθεται: «Και οι τρεις θεσμοί εργάζονται σκληρά για να επιτύχουν απτή πρόοδο στις 11 Μαΐου». 

Η φράση «μοιράζονται τον ίδιο στόχο» σηματοδοτεί και την απάντηση στο χθεσινό μήνυμα του Μαξίμου ότι οι διαφωνίες μεταξύ των πιστωτών αποτελούν το βασικό εμπόδιο για την επίτευξη συμφωνίας - μια παράμετρο που, σύμφωνα με τις πληροφορίες, επεσήμανε ο Αλέξης Τσίπρας και στις σημερινές του επικοινωνίες με τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και τον Γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ.

Η επιβεβαίωση ή μη της εν λόγω «ενότητας» θα κριθεί και μετρηθεί στην πορεία των διαπραγματεύσεων του επόμενου διμήνου, που ντε φάκτο θα συμπεριλάβουν την απομείωση του χρέους και την παραμονή ή όχι του ΔΝΤ στο πρόγραμμα. Θα είναι μια ακόμη θυελλώδης πορεία με νέα… βράχια και νέες συγκλίσεις - μέχρι τότε, ωστόσο, η Ελλάδα φαίνεται να βρίσκεται για πρώτη φορά κοντά στην «ανάσα ρευστότητας» που θα της δώσει τον αναγκαίο χρόνο για τη μάχη του «new deal».