Ρήξη και Grexit

Του Απόστολου Διαμαντή

Όλες οι πληροφορίες από τα διεθνή ΜΜΕ δείχνουν ένα βαθμό εμπλοκής στις διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με τους δανειστές. Η κατάσταση για την Ελλάδα είναι από πάσης απόψεως οριακή. Τι πρόκειται να συμβεί; Και κυρίως, τι πρέπει να συμβεί;

Η πιθανότητα συμφωνίας παραμένει το ισχυρότερο ενδεχόμενο. Πρώτον, διότι η ευρωζώνη υπό τον Ντράγκι βρίσκεται στη διαδικασία ποσοτικής χαλάρωσης και επομένως δεν είναι λογικό να επιθυμεί την αναστάτωση που θα προκαλέσει ένα grexit. Δεύτερον, η κυβέρνηση των ΗΠΑ πιέζει για συμφωνία, καθώς μια κρίση στην ευρωζώνη θα επιδρούσε αρνητικά στην ασταθή πορεία προς την ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας και επιπλέον θα δημιουργούσε σοβαρά γεωπολιτικά προβλήματα στην ΝΑ Μεσόγειο. Και τρίτον, οι πολιτικές συνθήκες αυτή τη στιγμή στην ευρωζώνη δεν ευνοούν πολιτικές εντάσεις και πολύ περισσότερο ένα grexit, διότι στην περίπτωση αυτή θα ενισχύονταν τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα, με πρώτο το Εθνικό Μέτωπο στη Γαλλία.

Εάν η Μέρκελ και ο Ολάντ χρεωθούν την εκδίωξη της Ελλάδας από την ευρωζώνη, τότε το σκληρό γερμανικό πρόσωπο της ΕΕ θα απωθήσει ακόμη περισσότερο και ο δρόμος προς την προεδρία της Μαρίν Λεπέν θα ανοίξει διάπλατα. Όλοι γνωρίζουν ότι η νίκη Σαρκοζί στις περιφερειακές είναι παραπλανητική, καθώς μέχρι τις προεδρικές του 17 η κατάσταση στη Γαλλία θα χειροτερέψει, οι σοσιαλιστές καταρρέουν, ενώ η πολιτική ατζέντα της Λεπέν έχει υιοθετηθεί από τα υπόλοιπα κόμματα, με αποτέλεσμα να την έχουν καταστήσει πολιτικά κυρίαρχη. Η πιθανότητα εκλογής της στην προεδρία είναι πλέον ένα σοβαρό ενδεχόμενο και τότε η κατάρρευση της ευρωζώνης θα είναι γεγονός. Επομένως, υπό τις παρούσες πολιτικές συνθήκες, η πολιτική ελίτ της ευρωζώνης δεν θέλει grexit.

Από την άλλη όμως, οι δυνάμεις που ωθούν προς την έξοδο την Ελλάδα είναι υπαρκτές, κυρίως μεταξύ των κυρίαρχων χρηματοπιστωτικών κύκλων στη Γερμανία. Θεωρούν πως εάν η ευρωζώνη απαλλαχθεί από το ελληνικό πρόβλημα θα ομογενοποιηθεί κατά κάποιο τρόπο, κυρίως μετά την αποστείρωση που έγινε στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα. Επομένως θα επιμείνουν στο πρόγραμμά τους και εάν η ελληνική κυβέρνηση δεν υποχωρήσει τότε θα κλείσουν την ρευστότητα της ΕΚΤ και μοιραία η Ελλάδα θα οδηγηθεί είτε σε πλήρη συνθηκολόγηση είτε σε εθνικό νόμισμα.

Η κατάσταση αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα είναι οριακή, από την άποψη της νομισματικής ρευστότητας. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία τότε η οδός προς το εθνικό νόμισμα θα καταστεί υποχρεωτική, καθώς η αγορά ασφυκτιά και η έλλειψη χρήματος είναι εμφανής παντού. Θα μεσολαβήσει ένα διάστημα περίπου 5-6 μηνών προσαρμογής, με τη χρήση διπλού νομίσματος, συμφωνία με την ευρωζώνη για μέτρα τραπεζικής προστασίας, κούρεμα του δημοσίου χρέους και οικονομική βοήθεια και εν συνεχεία θα οδηγηθούμε στο εθνικό νόμισμα. Αυτό το σενάριο επεξεργάζονται οι κύκλοι που δεν θα έβλεπαν με κακό μάτι ένα grexit.

Τι πρέπει να κάνουμε εμείς; Νομίζω πως τα πράγματα πρέπει να ειπωθούν καθαρά. Εάν πρόκειται να βρεθεί ένας συμβιβασμός, εάν δηλαδή οι δανειστές είναι διατεθειμένοι να περιμένουν την νέα κυβέρνηση να διατυπώσει το καλοκαίρι ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα και μέχρι τότε να χρηματοδοτούν, έχει καλώς. Εάν όμως απαιτούν πρώτα την ολοκλήρωση του παλαιού προγράμματος και άμεσα δημοσιονομικά μέτρα, τότε είναι προφανές ότι δεν υπάρχει συμφωνία και η Ελλάδα πρέπει να προετοιμαστεί για την επιστροφή στο εθνικό της νόμισμα.

Νομίζω πως η κυβέρνηση πρέπει να κάνει όσες προσπάθειες μπορεί για την επίτευξη συμφωνίας, στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων που έχει θέσει, κάνοντας υποχωρήσεις στα ζητήματα των αποκρατικοποιήσεων και της υλοποίησης μέτρων που μπορεί να είναι πολιτικώς ανεκτά.  

Εάν όμως δεν επιτευχθεί συμφωνία πρέπει άμεσα να μιλήσει καθαρά στο λαό, ετοιμάζοντας την οδό προς την έξοδο από την ευρωζώνη.