Τα κεφάλια της Λερναίας Ύδρας

του Πιγκουίνου

Όχι πες μου ειλικρινά: χάθηκε να πάμε σε ένα μέρος πιο ειδυλλιακό και πιο ρομαντίκ;



Που βρεθήκαμε πάλι μες τις λάσπες, τις καλαμιές, τα έλη και τους βάλτους; Κυκλοφορεί κουνούπι εδώ, σε προειδοποιώ: τούμπανο θα γίνουμε -και δεν αναφέρομαι στους κοιλιακούς μας.



Τι εννοείς "τέρας"; Ναι, τάχω δει τα ζουζούνια, είναι πράγματι καλοθρεμμένα. Αλλά εσύ μάλλον το άλλο εννοείς. Εκείνο με τα εννιά κεφάλια. Το απέθαντο. Αμ, όταν αναφερόμουν στην Ύδρα, εσύ σκεφτόσουν τ'αρχοντονήσι, εγώ εννοούσα τη Λερναία.



Διότι ναι, βρισκόμαστε στη Λέρνα. Στην Αργολίδα. Και συγκεκριμένα δίπλα στον παραλιακό δρόμο που κατηφορίζει από το Άργος και το Ναύπλιο προς το Άστρος. Δεν κάμουν πολλοί ετούτη τη στάση. Όχι από φόβο μη-χειρότερα. Από άγνοια, φοβούμαι. Ή και αδιαφορία.



Είναι αλήθεια πως η Λέρνα δεν είναι από εκείνους τους αρχαιολογικούς χώρους που θα σε αφήσουν άφωνο με τους περίτεχνους ναούς, τους κίονες και τ'αγάλματα. Πέτρες μόνο θα βρεις εδώ. Και θεμέλια πανάρχαιων οικισμών. Διότι βλέπεις, ετούτο δω το μέρος υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους οικισμούς στην Ελλάδα -αλλά το θεόπαλια!



Εδώ, στην καρδιά του Αργολικού, ήρθαν και εγκαταστάθηκαν άνθρωποι στα μέσα της 7ης χιλιετίας π.Χ. Λόγω της εύφορης γης και των πλούσιων υδάτινων αποθεμάτων του. Οι βασικές ασχολίες ήταν η γεωργία, η κτηνοτροφία και το κυνήγι -όχι το ξεκαθαρίζω για να μην βάλεις με το μυαλό σου τίποτις εξέκιουτιβς, φαϊνένσιαλ άναλιστς και μαρκετίαρς. Μιλάμε για τα προϊστορικά χρόνια, συγκεντρώσου!


 
Ένα μεγάλο μέρος του αρχαιολογικού χώρου βρίσκεται προστατευμένο κάτω από ένα στέγαστρο.  Έλα να μπούμε, έχω να σου δείξω πράματα.
 

Αυτή εδώ είναι η περίφημη "Οικία των Κεράμων". Που τη λέμε έτσι, διότι βρήκαμε εντός της κάμποσα πήλινα κεραμίδια της στέγης της. Το εντυπωσιακό βεβαίως ήταν οι διαστάσεις της: 25 επί 12 μέτρα, κάμποσα δωμάτια και δύο όροφοι περικαλώ -να ΄ρθείτε οικογενειακώς να σας φιλοξενήσουμε, να φέρετε και τους παπούδες. 


Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η Οικία των Κεράμων καταστράφηκε από πυρκαγιά πριν την αποπεράτωσή της, αλλά οι κάτοικοι του οικισμού που την είχαν περί πολλού, τη διατήρησαν για χρόνια και την οριοθέτησαν με κυκλικό τύμβο.
 


Η Λέρνα γνώρισε μεγάλη ακμή τη μέση εποχή του Χαλκού (τη 2η χιλιετία π.Χ. δηλαδή), όπου και άρχισαν τα εμπορικά σούρτα φέρτα με τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη (τσι ούλοι οι Λερναίοι μυήθηκαν στη ρακή και στα ριζίτικα). Αλλά και αργότερα, κατά τη Μυκηναϊκή Εποχή, το μέρος διατήρησε τον πληθυσμό και την οικονομική του ευρωστία, αν και άρχισε σταδιακά να παρακμάζει μετά τον 13ο αιώνα π.Χ.
 


Παρότι ο οικισμός και τα ευρήματα θεωρούνται εξέχουσας σημασίας για την προϊστορία του ελλαδικού χώρου, αδιαμφισβήτητο σελέμπριτι της περιοχής παραμένει η Λερναία Ύδρα. Που ανήκει στο πάνθεον των πιο αγαπημένων τεράτων, μαζί με το Γέτι των Ιμαλαϊων, τον Μπιγκφουτ του Καναδά, τη Νέσι του Λοχ Νες και τη Γραφειοκρατία στο Δημόσιο.
 


Τα άφθονα νερά από τις παρακείμενες πηγές συναντούσαν εδώ πολλά τέλματα και σχημάτιζαν έλη, λίγο πριν εκβάλλουν στη θάλασσα. Ανάμεσα στις καλαμιές, εσύχναζε και η τερατόμορφη κουκλίτσα που εβόσκαγε με τα εννιά κεφάλια της, όταν τη βρήκε ο -καθόλου φιλόζωος- Ηρακλής και άρχιζε να της τα κόβει. Όμως από κάθε κομμένο κεφάλι, ξεπηδούσαν άλλα δύο και αφού βαρέθηκε αυτή τη δουλειά, εντέλει αναγκάσθηκε να τα καυτηριάσει, μπας και δει προκοπή. Πράγματι, το τέρας εφονεύθη και όλοι ήσαν ευχαριστημένοι -εκτός βεβαίως από την Ύδρα που ήταν αποκεφαλισμένη.
 


Δεν ξεύρω αν θα σου καταστρέψω το στόρι, αλλά θα σου αποκαλύψω πως ο μύθος είναι αλληγορικός. Και πως ο Ηρακλής συμβολίζει τους κατοίκους που προσπάθησαν και κατάφεραν να υποτάξουν αυτή την ελώδη περιοχή, να την αποξηράνουν με επιχωματώσεις και πυρκαγιές και να την καλλιεργήσουν. Για πολλούς αιώνες και μέχρι τις αρχές του Χριστιανισμού, στη Λέρνα τελούνταν άλλωστε και τα περίφημα Λέρναια, που ήταν γιορτή σημαντική, με γλέντια, με χορούς, με θυσίες και μεγάλο τζέρτζελο.
 


Περπατώ και σκέφτομαι όλες αυτές τις ιστορίες. Τους σχεδόν πρωτόγονους οικιστές που ήρθαν και δάμασαν το μέρος. Το τερατόμορφο μυθικό πλάσμα που εξολόθρεψε ο Ηρακλής. Τις εορταστικές εκδηλώσεις που τελούνταν για γενεές εδώ, ανάμεσα στις καλαμιές, τις πηγές και τους λόφους της Αργολίδας. Και τους σημερινούς οδηγούς που περνούν με ταχύτητα το μέρος και μήτε προσέχουν τη μικρή πινακίδα που υπενθυμίζει την ύπαρξή του.

Και λυπάμαι. Γιατί αν ήμασταν κάποια άλλη χώρα, θα είχαμε στήσει εδώ μουσειάκι αφιερωμένο στη Λερναία Ύδρα. Και θεμάτικ μαγαζάκι με το τέρας σε μπρελόκ και σε μαγνητάκι για το ψυγείο. Και θάχαμε να συζητάμε για εκείνα τα κεφάλια. Που έκοψε ο Ηρακλής, αλλά σήμερα έχουν ξαναφυτρώσει. Και μας πνίγουν από παντού.