Tζέιμς Γκαλμπρέιθ: Συνέντευξη στην Αναστασία Γιάμαλη

Της Αναστασίας Γιάμαλη/avgi.gr

Ο Αμερικανός καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου του Τέξας Τζέιμς Γκαλμπρέιθ, ο οποίος ακολούθησε την ελληνική αντιπροσωπεία στις Βρυξέλλες και παρακολούθησε εκ του σύνεγγυς τη σύνοδο κορυφής και το Εurogroup, αποκαλύπτει στην "Αυγή" τα κλειδιά της διαπραγμάτευσης και συμπεραίνει ότι η προηγούμενη κυβέρνηση ουδέποτε διαπραγματεύτηκε με τους εταίρους. Μιλήσαμε μαζί του μέσω skype από τις Βρυξέλλες και μας είπε ότι ήταν "μεγάλη τιμή" που βρέθηκε στο πλευρό της νέας ελληνικής κυβέρνησης.

— Παρακολουθήσατε εκ του σύνεγγυς τις διαβουλεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης με τους εταίρους στη σύνοδο κορυφής. Τι συμπέρασμα προκύπτει; Το ποτήρι είναι μισοάδειο ή μισογεμάτο κατά τη γνώμη σας;

Νομίζω πως το θέμα θα επιλυθεί σε ένα υψηλότερο πολιτικό επίπεδο και ότι οι πιθανότητες κλείνουν σημαντικά υπέρ της Ελλάδας. Τελικά, είναι πολύ πιθανό να δούμε ένα θετικό αποτέλεσμα από την ελληνική κυβέρνηση, παρά τα ρεπορτάζ που διαβάζετε και λένε το αντίθετο.


Υπάρχουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες μπορούν να επωφεληθούν από την ελληνική προσπάθεια και με ποιον τρόπο;

Είναι δεδομένο αυτό. Τόσο το εκλογικό αποτέλεσμα όσο και το ηθικό που έχουν επιδείξει οι Έλληνες πολίτες έχει κινητοποιήσει τον κόσμο σε όλη την Ευρώπη και φαίνεται πως επηρεάζει σίγουρα χώρες όπως η Ισπανία και η Φινλανδία κι αυτό είναι πολύ προφανές και από τον τρόπο που προσεγγίζουν κυβερνήσεις κάποιων το θέμα, οι οποίες είναι πολύ φοβισμένες από αυτή την εξέλιξη. Εν εύθετω χρόνω τα εκλογικά σώματα των χωρών τους θα αποφασίσουν και θα απαντήσουν. Είναι πολύ θετική η επιρροή της ελληνικής κινητοποίησης και αλλάζει το κλίμα θετικά ανά την Ευρώπη.


Εκτιμάτε πως η όλη προσπάθεια μπορεί να επιτύχει και χωρίς να θιγεί το ζήτημα του χρέους;

Το ερώτημα του χρέους είναι οικονομικό και υπάρχουν πολλοί τρόποι για να απαντηθεί ένα οικονομικό ερώτημα. Μπορεί να μειωθεί το χρέος, τα επιτόκια, μπορείς να μεταφέρεις την αποπληρωμή στο πολύ μακρινό μέλλον. Πρακτικά, όλα αυτά είναι ισοδύναμα. Αυτό που οφείλει και έχει αναλάβει να κάνει η ελληνική κυβέρνηση είναι να δημιουργήσει ένα τέτοιο περιβάλλον χρέους, όπου θα υπάρχει χώρος να γίνουν θετικές αλλαγές στην Ελλάδα. Νομίζω, μάλιστα, ότι είναι σε θέση να κάνει κάτι τέτοιο.


Οι ΗΠΑ επιδεικνύουν μια ασυνήθιστη στήριξη στην Ελλάδα. Καταγγέλλουν τη λιτότητα, τάσσονται υπέρ της ανάπτυξης. Πώς αξιολογείτε τη στάση τους;

Είμαι πολύ ευχαριστημένος από αυτήν την εξέλιξη. Δύο πράγματα: η κυβέρνηση των ΗΠΑ -ή έστω μέρος της- βλέπει τον ΣΥΡΙΖΑ ως μια εποικοδομητική δύναμη στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή, όπου παρουσιάζει μία λογική άποψη, η οποία συμπίπτει ώς ένα βαθμό και στη λογική που έχει ακολουθήσει για καιρό το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών. Η Αμερική βλέπει τη μεγάλη εικόνα, δεν θέλει να δει την Ευρώπη να κατακερματίζεται, δεν θέλει να δει χώρες να τις πετάνε έξω από την Ευρωζώνη, δεν θέλει πολιτική αστάθεια σε μια χώρα που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Γηραιάς Ηπείρου. Νομίζω πως οι ΗΠΑ στέλνουν ένα ηχηρό μήνυμα πως είναι ζήτημα ασφαλείας, όπως εξελίσσεται η κατάσταση στην Ουκρανία και τη Συρία, να υπάρχει σταθερότητα στην Ελλάδα. Αυτά είναι τα κυρίαρχα ζητήματα στο μυαλό των Αμερικανών αξιωματούχων πρωτίστως και δευτερευόντως η οικονομική διαχείριση της ελληνικής οικονομίας που είναι πολύ μικρή.
 

Από τα όσα είδατε ιδίοις όμμασι στις Βρυξέλλες, θεωρείτε πως η προηγούμενη κυβέρνηση είχε προβεί ποτέ σε διαπραγμάτευση;

Νομίζω πως όχι. Θεωρώ πως η προηγούμενη κυβέρνηση ακολούθησε τις εντολές της τρόικας κατά γράμμα, χωρίς αντίρρηση. Αποδέχθηκε όσα της ζητήθηκαν χωρίς διαπραγμάτευση και αυτό βέβαια δημιούργησε πρόβλημα αξιοπιστίας, διότι δεν μπορούσε να φέρει καν εις πέρας αυτά για τα οποία δεσμεύτηκε και υπέγραψε.


Τόσο η εξωκοινοβουλευτική Αριστερά όσο και το ΚΚΕ κάνουν λόγο για "κωλοτούμπα" μετά την παρουσία μας στη σύνοδο κορυφής. Πώς το σχολιάζετε;

Είναι εξαιρετικά ανακριβείς. Αυτό το οποίο συμβαίνει είναι μια άσκηση ισορροπιών όπου και η παραμικρή λέξη μετράει και η γλώσσα πρέπει να είναι πολιτικά αποδεκτή και από τις δύο πλευρές.

Τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων θεωρώ πως θα οδηγήσουν σε ένα διαφορετικό περιβάλλον πολιτικών στην Ελλάδα εφεξής και η σχέση με τους Ευρωπαίους εταίρους θα είναι επίσης πολύ διαφορετική και όχι πια μονόπλευρη και δογματική. Προσπαθώ να αποφύγω τη λέξη δικτατορική, αλλά νομίζω πως πολύς κόσμος έτσι έβλεπε τη σχέση με τους εταίρους.


Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις ακόμη και άνθρωποι που δεν ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ, που δεν αυτοπροσδιορίζονται ως αριστεροί, στηρίζουν τη στάση του ΣΥΡΙΖΑ στη διαπραγμάτευση. Ωστόσο, οι ίδιοι άνθρωποι που άκουσαν τις προγραμματικές δηλώσεις αναρωτιούνται πότε θα αρχίσουν να βλέπουν διαφορά στην καθημερινότητά τους. Σε ένα κράτος, το οποίο τα τελευταία σαράντα χρόνια λειτουργούσε με έναν συγκεκριμένο τρόπο, πόσο δύσκολο είναι να γίνουν ριζικές αλλαγές και πόσος χρόνος χρειάζεται;

Νομίζω πως ο κόσμος θα ξεκινήσει να βλέπει την αλλαγή κατεύθυνσης κατ' αρχάς πολύ σύντομα. Είναι πολύ σημαντικό να χαραχτεί ένα νέο μονοπάτι στο οποίο εφεξής θα βαδίζετε. Είναι μία σκληρή περίοδος, το οικονομικό κλίμα στην Ελλάδα ήταν πλήρως αποσταθεροποιημένο τόσο λόγω των ενεργειών της προηγούμενης κυβέρνησης, λόγω της ΕΚΤ, του τρόπου που ενήργησαν οι τράπεζες αμέσως μετά τις εκλογές. Θα είναι πολύ σκληρή η κατάσταση για την κυβέρνηση από άποψη εισοδημάτων και ρευστού. Αυτό έχει καταστεί σαφές ήδη. Όλα λοιπόν εξαρτώνται από το πόσο σύντομα θα σταθεροποιηθεί η κατάσταση. Ωστόσο, οι Έλληνες αξιολογούν κι άλλα πράγματα ως σημαντικά, την αξιοπρέπεια και την ανεξαρτησία τους, το να έχουν τον έλεγχο της μοίρας τους.

Νομίζω ότι λίγες δυσκολίες θα τις ανεχθούν αν είναι για κάτι που θα έχει ένα πολύ καλό αποτέλεσμα. Χρειάζεται υπομονή και ωριμότητα.


Τι σας εντυπωσίασε στη διάρκεια των συνομιλιών;

Συνέβη κάτι πολύ σημαντικό. Η ελληνική κυβέρνηση καθόρισε τη θέση της κι έβαλε τα όρια. Ήταν έτοιμη να πει όχι. Στο τέλος της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών, ο επικεφαλής είπε: "Δεν έχετε χρήματα. Τελείωσε η κουβέντα" και ο Γιάνης (Βαρουφάκης) είπε: "Δεν είναι το παν τα χρήματα" και κάπως έτσι τελείωσε εκείνη η συνάντηση.

Την επόμενη ημέρα, πήγε ο επικεφαλής στον Τσίπρα και ξεκίνησε εκείνος τη συζήτηση. Έτσι οι τεχνικές ομάδες συναντήθηκαν την Παρασκευή και το Σάββατο. Το ότι δεν πήγε η ελληνική κυβέρνηση να ξανανοίξει την κουβέντα, αλλά η ευρωπαϊκή ηγεσία, είναι νομίζω πολύ ενδεικτικό και δείχνει μια πραγματική ικανότητα να διαπραγματευτείς αποτελεσματικά σε αυτό το πολύ περίπλοκο πολιτικό περιβάλλον. Το πνεύμα της Ευρώπης είναι πνεύμα συμβιβασμού, όπως είπε και η Άνγκελα Μέρκελ χθες. Νομίζω πως είμαστε σε καλό δρόμο λοιπόν...