Η ιστορία των ντιμπέιτ

Του Γιάννη Μπελεγρίνη

Στις φετινές εθνικές εκλογές μπορεί να μην καταφέραμε... να δούμε τηλεοπτικό ντιμπέϊτ μεταξύ των πολιτικών αρχηγών, ωστόσο στην χώρα μας η ιστορία των σχετικών τηλεμαχιών κρατά κάτι περισσότερο από 24 χρόνια.

Αν δούμε τους αριθμούς, αναφορικά με τον ποιόν ευνοεί τελικά η πραγματοποίηση ενός ντιμπέιτ, η κατάσταση είναι μοιρασμένη: από τις συνολικά 6 τηλεοπτικές αναμετρήσεις, στις μισές περιπτώσεις ο πολιτικός αρχηγός που εκπροσωπούσε την κυβέρνηση κέρδισε τελικά τις εκλογές, ενώ στις άλλες 3 περιπτώσεις κερδισμένη βγήκε η αντιπολίτευση.

Η αρχή έγινε το 1990, λίγο μετά την εμφάνιση της ιδιωτικής τηλεόρασης στην Ελλάδα. Σε εκείνο το πρώτο ελληνικό ντιμπέιτ συμμετείχε ο τότε πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου, ο αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ, Χαρίλαος Φλωράκης. Η εν λόγω πολιτική μονομαχία, δεν έγινε μάλιστα σε κάποιο τηλεοπτικό στούντιο, αλλά στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Τη συζήτηση συντόνιζε ο δημοσιογράφος και πρώην υπουργός Γιάννης Καψής. Η μετάδοσή έγινε από την κρατική τηλεόραση και από τα δύο ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια, Mega και ANT1. Η συζήτηση κινήθηκε κυρίως γύρω από τον ρόλο της Ελλάδας στα Βαλκάνια και γενικότερα θέματα που αφορούσαν την εξωτερική πολιτική. Ο Ανδρέας Παπανδρέου τελικά έχασε τις εκλογές του '90.

Πέρασαν 6 χρόνια για να φτάσουμε στο επόμενο προεκλογικό ντιμπέιτ. Το 1996 αναμετρήθηκαν ο τότε πρωθυπουργός, Κώστας Σημίτης και ο αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας, Μιλτιάδης Έβερτ. Σημειώνεται, ότι από την συγκεκριμένη πολιτική συζήτηση είχαν αποκλειστεί οι υπόλοιποι πολιτικοί αρχηγοί. Με τον σημερινό πρωθυπουργό και τότε επικεφαλής της Πολιτικής Άνοιξης, Αντώνη Σαμαρά, να στέλνει μάλιστα εξώδικο στο Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο καταγγέλλοντας τη μεθόδευση αυτή.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε το «καυτό» θέμα των Ιμίων, με τον Κώστα Σημίτη να δέχεται... έντονο πρέσινγκ για τις επιλογές του και το περιβόητο «ευχαριστώ» στους Αμερικανούς. Τα ερωτήματα υπέβαλλαν οι δημοσιογράφοι Γ. Παπουτσάνης, Θ. Ρουσόπουλους και Π. Τσίμας, χωρίς όμως να υπάρξει διάλογος μεταξύ των πολιτικών. Ο Κώστας Σημίτης κέρδισε με σχετική ευκολία τις εκλογές του '96.

Η επόμενη τηλεμαχία έγινε κυριολεκτικά λίγο πριν ανοίξουν οι κάλπες. Και συγκεκριμένα 10 μέρες πριν τις εκλογές του 2000. Συμμετείχαν ο Κώστας Σημίτης και ο Κώστας Καραμανλής. Τη συζήτηση συντόνιζε ο Νίκος Χατζηνικολάου, ενώ τις ερωτήσεις έκαναν 3 δημοσιογράφοι: οι Θοδωρής Ρουσόπουλος, Έλλη Στάη και Μανόλης Καψής. Στις εκλογές που πραγματοποιήθηκαν λίγο μετά, ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης είχε κερδίσει οριακά και παρέμεινε στο «τιμόνι» της χώρας.

Τη χρονιά των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθηνάς, το σκηνικό διαφοροποιήθηκε λίγο. Στο ντιμπέιτ του 2004 συμμετείχαν οι πολιτικοί αρχηγοί όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Συγκεκριμένα έλαβαν μέρος ο Γ. Παπανδρέου (ΠΑΣΟΚ), ο Κ. Καραμανλής (Ν.Δ.), η Αλέκα Παπαρήγα (ΚΚΕ), ο Ν. Κωνσταντόπουλος (ΣΥΝ) και ο Δ. Τσοβόλας (ΔΗΚΚΙ). Τις ερωτήσεις έκαναν οι δημοσιογράφοι Π. Τσίμας, Αλ. Παπαχελάς, Ν. Ευαγγελάτος, αλλά και ένας... σημερινός πολιτικός αρχηγός: ο Σταύρος Θεοδωράκης. Ο Γιώργος Παπανδρέου που εκπροσωπούσε την κυβέρνηση έχασε τις εκλογές.

Φτάνουμε στο 2007, λίγο μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές στην Πελοπόννησο. Στην τηλεμαχία λαμβάνουν μέρος οι Κώστας Καραμανλής (ΝΔ), Γ. Παπανδρέου (ΠΑΣΟΚ), Αλέκα Παπαρήγα (ΚΚΕ), Αλ. Αλαβάνος (ΣΥΡΙΖΑ), Γιώργος Καρατζαφέρης (ΛΑΟΣ) και Στ. Παπαθεμελής (Δημοκρατική Αναγέννηση). Για μια ακόμα φορά δεν υπάρχει η δυνατότητα διαλόγου μεταξύ των πολιτικών. Συντονίστρια ήταν η Μαρία Χούκλη και τις ερωτήσεις υπέβαλλαν οι Ολγα Τρέμη, Ελλη Στάη, Ν. Χατζηνικολάου, Ν. Ευαγγελάτος, Αλ. Παπαχελάς και Αιμ. Λιάτσος. Ο τότε πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής, κέρδισε τελικά τις εκλογές.

Το 2009 είχαμε δύο ντιμπέιτ. Ένα με όλους τους πολιτικούς αρχηγούς των κοινοβουλευτικών κομμάτων συν του Οικολόγους Πράσινους και ένα μόνο με την παρουσία του Γιώργου Παπανδρέου (ΠΑΣΟΚ) και του Κώστα Καραμανλή (ΝΔ). Με διαφορά μόλις μιας μέρας. Και τις δύο πολιτικές συζητήσεις συντόνιζε η δημοσιογράφος Μαρία Χούκλη. Οι δύο τηλεμαχίες έγιναν στη σκιά του σκανδάλου του Βατοπεδίου ενώ το ενδιαφέρον συγκέντρωσαν επίσης τα οικονομικά θέματα. Τις εκλογές κέρδισε εκείνη τη χρονιά ο Γιώργος Παπανδρέου.

Από το 2009 δεν έχει ξανά πραγματοποιηθεί προεκλογικό τηλεοπτικό ντιμπέιτ στην Ελλάδα. Κατά καιρούς έχουν γίνει αρκετές «διαπραγματεύσεις», χωρίς όμως να βρεθεί η χρυσή τομή μεταξύ των πολιτικών. Στις φετινές εθνικές εκλογές, όπως είναι γνωστό, δεν θα πραγματοποιηθεί επίσης τηλεμαχία ανάμεσα στους αρχηγούς των κομμάτων.