Δύσκολη η εξίσωση της προεδρικής εκλογής

Του Κωστή Π. Παπαδιόχου/kathimerini.gr

Αρκετά βήματα πιο κοντά στις κάλπες βρίσκεται η χώρα οκτώ ημέρες πριν από την καταληκτική ψηφοφορία της 29ης Δεκεμβρίου για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, ενώ το πολιτικό κλίμα έχει επιβαρυνθεί δραματικά μετά τις καταγγελίες Χαϊκάλη.

Η χαμηλή αφετηρία των 160 «ναι» από την οποία εκκίνησε την περασμένη Τετάρτη ο κ. Σταύρος Δήμας, η επιμονή ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ και Φ. Κουβέλη στην άμεση διενέργεια εκλογών, αλλά και η πίεση που εκ των πραγμάτων ασκείται στους ανεξάρτητους βουλευτές από την «υπόθεση Χαϊκάλη», καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη τη διαμόρφωση προεδρικής πλειοψηφίας 180 βουλευτών, εκτός εάν τα αμέσως επόμενα εικοσιτετράωρα σημειωθούν μείζονες ανατροπές.

Ο πρωθυπουργός Αντ. Σαμαράς, που επέστρεψε την Παρασκευή το μεσημέρι από τις Βρυξέλλες, θα επανασταθμίσει όλα τα δεδομένα, αλλά φέρεται αποφασισμένος να μην αποδεχθεί λύσεις που εκτιμά πως αντί να επιλύσουν, θα επιτείνουν το πολιτικό πρόβλημα. Υπέρ της διενέργειας πρόωρων εκλογών εάν δεν διασφαλίζονται όροι ευρύτερης συναίνεσης για την ασκούμενη πολιτική τάσσεται εξάλλου και ο κ. Ευάγγ. Βενιζέλος παρά την εμφανή διαφωνία του για την τακτική που ακολούθησε το τελευταίο διάστημα το Μέγαρο Μαξίμου έναντι του ΣΥΡΙΖΑ.

Κάθετα αντίθετος

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Σαμαράς παραμένει κάθετα αντίθετος στα σενάρια περί κυβέρνησης «ειδικού σκοπού», καθώς θεωρεί ότι με τη στάση των άλλων -πλην ΠΑΣΟΚ- πολιτικών δυνάμεων δεν μπορεί να υπάρξει ενιαίο διαπραγματευτικό πλαίσιο για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης της τρόικας και τη μετάβαση της χώρας στον μηχανισμό ΕCCL και στη λεγόμενη μεταμνημονιακή εποχή. Συνεργάτες του πρωθυπουργού αφήνουν, μάλιστα, να εννοηθεί πως τη συγκεκριμένη πρόταση διακινούν πρόσωπα, ακόμη και εντός της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, που επιδιώκουν να εξουδετερώσουν πολιτικά τον κ. Σαμαρά και τον κ. Βενιζέλο, ενώ έμπειρα στελέχη των δύο κομμάτων αποδίδουν εν μέρει την επίσπευση της προεδρικής εκλογής στη βούληση η ανωτέρω στρατηγική να μην έχει τον απαιτούμενο χρόνο ώστε να αποκτήσει την όποια δυναμική.

Επίσης, ο πρωθυπουργός αφήνει να εννοηθεί πως θα απορρίψει -εάν επανεμφανιστεί- την πρόταση των «οκτώ» βουλευτών από τους ανεξάρτητους βουλευτές και τη ΔΗΜΑΡ για συμφωνία στο πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας και ορισμό του χρόνου των εκλογών, ειδικά εάν αυτές τοποθετηθούν σε λίγους μήνες. Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και στο πρωθυπουργικό περιβάλλον, διατυπώνεται η άποψη ότι αν δημιουργηθούν οι συνθήκες για την εκλογή Προέδρου τώρα και το κλείσιμο της διαπραγμάτευσης με την τρόικα αμέσως μετά, τότε, ενδεχομένως, θα μπορούσε να συζητηθεί το ενδεχόμενο να συμφωνηθεί εκ των προτέρων ημερομηνία διεξαγωγής πρόωρων εκλογών. Ωστόσο, αυτή η άποψη βρίσκει «απέναντί» της τη δυναμική που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα στις δημοσκοπήσεις, αναφορικά με τα ποσοστά της Ν.Δ. και ό,τι αυτή συνεπάγεται, με αποτέλεσμα να μην καθίσταται κυρίαρχη.

Αλλοι συνομιλητές του κ. Σαμαρά σημειώνουν πως εάν οι εκλογές οριστούν για τον Μάιο ή τον Ιούνιο, η χώρα θα εισέλθει σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, με φυσική συνέπεια την πολιτική αστάθεια που ο ίδιος και ο κ. Βενιζέλος προσπάθησαν να αποτρέψουν, επισπεύδοντας την προεδρική εκλογή. Σύμφωνα με πληροφορίες, σε συνάντηση που είχαν την περασμένη Δευτέρα οι κ. Σαμαράς και Βενιζέλος, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ πρότεινε το ενδεχόμενο να εξεταστεί το ενδεχόμενο ευρύτερης συμφωνίας ώστε να εκλεγεί άμεσα Πρόεδρος της Δημοκρατίας με τη δέσμευση ότι η κυβέρνηση με την παρούσα μορφή και στηριζόμενη από ευρύτερες δυνάμεις που θα είχαν συνδράμει στην εκλογή του κ. Στ. Δήμα, θα παραμείνει και θα διεξαχθούν εθνικές εκλογές τον προσεχή Οκτώβριο ή Νοέμβριο. Παρότι ορισμένοι εκ των συνομιλητών του κ. Σαμαρά εμφανίζονται να θεωρούν πως η συγκεκριμένη πρόταση θα πρέπει να εξεταστεί, κεντρική γραμμή του Μεγάρου Μαξίμου είναι πως η κυβέρνηση δεν μπορεί να «βάλει στο τραπέζι» οποιαδήποτε πρόταση, εάν δεν είναι εκ των προτέρων σαφές ότι αυτή θα οδηγήσει στη διαμόρφωση της πλειοψηφίας των 180 εδρών. Οπως λέγεται, εάν η ανωτέρω πρόταση διατυπωθεί με κυβερνητική πρωτοβουλία, ο κ. Σαμαράς θα οδηγηθεί σ’ ένα δημόσιο «παζάρι» δίχως τέλος και με αμφίβολο εκ των πραγμάτων αποτέλεσμα.

Τέλος, ο κ. Σαμαράς απορρίπτει το σενάριο «αλλαγής εν πλω» της υποψηφιότητας του κ. Στ. Δήμα. Και τούτο, όχι μόνο σε ένδειξη σεβασμού προς τον κ. Δήμα -θέση που συμμερίζεται και ο κ. Βενιζέλος- αλλά και επειδή ουδείς, από τους 135 που δεν τον υπερψήφισαν, συνέδεσε την αρνητική του στάση με το πρόσωπο του πρώην επιτρόπου.

Ετσι, εάν δεν υπάρξουν μείζονες ανατροπές τα αμέσως επόμενα εικοσιτετράωρα και δεν εμφανιστεί κάποια συγκροτημένη πρωτοβουλία για υπέρβαση του αδιεξόδου σε σχέση με την προεδρική εκλογή, η κυβέρνηση θα πορευτεί καλώντας ευθέως τους βουλευτές να αναλάβουν την ευθύνη να οδηγήσουν ή όχι με την ψήφο τους τη χώρα σε πρόωρες εκλογές. Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά στενός συνεργάτης του κ. Σαμαρά, οι ανεξάρτητοι βουλευτές, αλλά και ο καθένας βουλευτής των ΑΝΕΛ και της ΔΗΜΑΡ ξεχωριστά, θα πρέπει να αναλογιστούν: Οτι μπορεί να μην είναι ο ίδιος στην επόμενη Βουλή, ότι επί της ουσίας επιλέγει την πλήρη συμπόρευση με τη στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ και ότι με δεδομένο πως η ψήφος στην προεδρική εκλογή «έχει ονοματεπώνυμο» θα φέρει το βάρος των όποιων προβλημάτων ανακύψουν από τη συγκρουσιακή στρατηγική του κ. Αλ. Τσίπρα έναντι της Ευρώπης.

Ο κ. Βενιζέλος

Η αδυναμία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας και η προκήρυξη εκλογών κατά πολλούς εξυπηρετεί πρωτίστως τον κ. Βενιζέλο, που αφαιρεί «κρίσιμο χρόνο» από τον κ. Γ. Παπανδρέου που κινείται σε τροχιά ίδρυσης κόμματος, ενώ το ίδιο ισχύει και σε σχέση με τους κ. Αννα Διαμαντοπούλου και Γ. Φλωρίδη. Επίσης, το πολωτικό κλίμα που διαμορφώνεται μπορεί να οδηγήσει σ’ έναν υψηλό δικομματισμό που θα ενισχύσει τις δυνάμεις της Ν.Δ., όπως αναγνωρίζουν και στενοί συνεργάτες του κ. Αλ. Τσίπρα, παρότι επιμένουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι σε κάθε περίπτωση πρώτο κόμμα.